15 November, 2018

အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီး စေကာ့မာစီယာလ္ ရခိုင္ကိစၥ ျပင္းထန္စြာေျပာၿပီ (အင္တာဗ်ဴး)

ျပင္းျပင္းထန္ထန္ အေရးယူဖို႔ ဖိအားေတြ တိုးလာေနပါတယ္- အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီး စေကာ့မာစီယာလ္
+ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + +
ေမး- ရခိုင္အေရးဟာ ကာလရွည္ၾကာ ခိုင္ျမဲခဲ့တဲ့ အေမရိကန္-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးမွာ သိသိသာသာတင္းမာ မႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာေစခဲ့ပါတယ္။ ဒီလို ျဖစ္ေပၚလာတဲ့အေျခေနမ်ဳိးမွာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီးတစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ အစိုးရနဲ႔ ေစ့စပ္ညိႈႏိႈင္းေရးလုပ္ေပးရတာ ဘယ္ေလာက္ထိ ခက္ခဲေန ပါၿပီလဲ?
ေျဖ- လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္တုန္းက ရခဲ့တဲ့ ဆက္ဆံေရးမ်ဳိးနားအထိ နဲနဲျပန္ေရာက္ဖို႔ က်ေနာ္ အျမဲတမ္းႀကိဳးစားေနပါတယ္။ က်ေနာ္ တို႔ၾကား ဆက္ဆံေရးလမ္းေၾကာင္းဟာ ျမန္မာတို႔ ဘယ္လိုဆက္ဆံလဲ ဆိုတဲ့ ေနာက္ကို အမွန္တကယ္လိုက္ခဲ့ပါတယ္.. ျမန္မာ့အလား လာ ေကာင္းလာတာနဲ႔အမွ် က်ေနာ္တို႔ ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကားဆက္ဆံေရးဟာလည္း သိသိသာသာကို တိုးတက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၄ လ ေက်ာ္ေလာက္တုန္းက ရခိုင္မွာျဖစ္ခဲ့တဲ့ အေရးခင္းေနာက္ပိုင္းမွာ ဆက္ဆံေရးဟာ လံုး၀ အက်ဘက္ကို ေရာက္သြားတယ္ဆိုတာ ေသျခာပါတယ္။ ဒီျပႆနာက ၂ ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးကို အက်ဳိးသက္ေရာက္ေစပါတယ္။
က်ေနာ္တို႔ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့လည္း ကိစၥရပ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ေျပာဆိုေဆြးေႏြးႏိုင္ၾကပါေသးတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဘက္က ျမန္မာ အစိုးရအရာရွိႀကီးေတြနဲ႔ အျမဲတမ္း ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေဆြးေႏြးဖို႔ ႀကိဳးစားပါတယ္။ ရခိုင္ကိစၥ ဒါမွမဟုတ္ က်ေနာ္တို႔ တစ္ျခားကိစၥေတြကို ေျပာဆိုေဆြးေႏြးၾကတဲ့အခါ လူ႔အခြင့္ေရးနဲ႔ လူသားကပ္ေဘးဒုကၡႀကီးကို ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းတဲ့နည္းလမ္းနဲ႔ ဒီစိန္ေခၚမႈႀကီးကို ျမန္မာႏိုင္ငံ က ေက်ာ္လႊား တဲ့ေနရာမွာ အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ ဘယ္လို အကူညီေပးရမလဲဆိုတဲ့ အေၾကာင္းေတြပဲ ျဖစ္ၿပီး တိုင္းျပည္ကို ေရွ႕တိုး ခ်ီတက္ႏိုင္ေအာင္ အကူညီေတြေပးခ်င္ပါတယ္။
ေမးျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးတဲ့အခါမ်ဳိးမွာ ရခိုင္ကိစၥကို ေနာက္ထပ္မတူညီတဲ့ ရႈေထာင့္ကေန တုန္႔ျပန္ေျဖရွင္းတာကို လက္သင့္ခံဖို႔ ျမန္မာအစိုးရကို လူႀကီးမင္းအေနနဲ႔ တိုက္တြန္းရာမွာ ဘယ္လိုေဆြးေႏြး ေဖ်ာင္းျဖခဲ့ ပါသလဲ?
ေျဖ- က်ေနာ္တို႔ အေၾကာင္းရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ေျပာျဖစ္ၾကပါတယ္။ ပထမတစ္ခုက- လူသားခ်င္းစာနာမႈ ဆိုင္ရာ ရႈေထာင့္ကေပါ့ဗ်ာ။ ျဖစ္ရပ္မွန္က လူေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဒုကၡေရာက္ၾကရတာေတြ၊ လူေတြ အသတ္ခံလိုက္ရသလား၊ သတင္းေတြရရွိထားသလို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ မုဒိန္းက်င့္ခံလိုက္ရသလား၊ ၿပီးေတာ့ လူေပါင္း ၇၀၀,၀၀၀ ေလာက္ကလည္း ႏိုင္ငံတြင္းက ထြက္ေျပးသြားတယ္ဆို ေတာ့ေလ။ အဲဒီအတြက္ ကမၻာႀကီးက- အမွန္တကယ္ပဲ- ေတာ္ေတာ္ပဲ စိတ္မသက္မသာျဖစ္ေနၾကရတယ္။ အာဆာတိုက္လိုက္လို႔ လံုၿခံဳ ေရးဆိုင္ရာ တုန္႔ျပန္မႈေတြျဖစ္လာတာကို က်ေနာ္တို႔လက္ခံတယ္။ အာဆာတိုက္တာကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ ရံႈခ်တယ္။ ဒါေပမဲ့ လံုၿခံဳေရး တပ္သားေတြက လိုအပ္တာထက္ပိုၿပီး ရက္ရက္စက္စက္ လက္တုန္႔ျပန္တာမ်ဳိး ကိုက်ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဘက္က OK ပါတယ္လို႔ မေျပာႏိုင္ ဘူးဗ်။ ဒါေၾကာင့္ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ က်င့္၀တ္သိကၡာအရေရာ၊ လူ႔အခြင့္ေရးရႈေထာင့္အရၾကည့္ရင္ေရာ.. ကမၻာႀကီး တစ္ခုလံုးက ဒီကိစၥကို တာ၀န္ခံမႈတာ၀န္ယူမႈရွိဖို႔နဲ႔ တရားမွ်တမႈဘက္ကေန ေျဖရွင္းေပးဖို႔ အခိုင္အမာေျပာေနတယ္ခင္ဗ်။ ဒါေပမဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာေတာ့ တကယ္လက္ေတြ႕ ေျမျပင္အေျခေနမွာေတာ့ တိုးတက္လာေအာင္ မနဲ႔ကိုႀကိဳးစား ယူေနရတယ္ဗ်။
..
..
က်ေနာ္တို႔ ေျပာခဲ့တဲ့ တတိယအခ်က္က … ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အသိုင္း၀ိုင္းအားလံုး သဟဇာတရွိရွိေနထိုင္ႏိုင္ဖို႔ အေၾကာင္းေရးေတြကို ဖန္တီးေပးေရးကိစၥဟာ ခက္ခဲမယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔လည္း အသိမွတ္ျပဳပါတယ္ဗ်ာ။ အခ်ိန္ယူရအံုးမယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနျပည္ေတာ္က ေၾကညာခ်က္ကေလးထုတ္ျပယံုနဲ႔ မၿပီးေသးဘူးေလဗ်ာ။ က်ေနာ္တို႔ အမွန္တကယ္ကို ကူညီခ်င္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔- ေနာက္ၿပီး က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္း၀ိုင္း အေနနဲ႔လည္း က်ေနာ္တို႔တင္မကဘူး ဘယ္နည္းနဲ႔မဆို ကူညီဖို႔ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနၾကတယ္။ က်ေနာ္ တို႔ရဲ႕ အေတြ႕ႀကံဳေတြ၊ နည္းပညာအကူညီေတြ ဒီလိုမ်ဳိးအလားတူကိစၥရပ္မ်ဳိးေတြ ကို ေ၀မွ်ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ ရွာၾကည့္ ေနတာက လက္ဆုပ္လက္ကိုင္ျပစရာ တိုးတက္မႈတစ္ခ်ဳိ႕ပဲ။
ေမး- ဘယ္လိုလက္ဆုပ္လက္ကိုင္ျပစရာ တိုးတက္မႈမ်ဳိးလဲ?
ေျဖ- ႏွစ္ခ်က္ရွိပါတယ္။ တစ္ အခ်က္က၊ အပစ္က်ဴးလြန္တဲ့သူေတြကို တာ၀န္ခံေရးကိစၥဘက္က ရွင္းရွင္း လင္းလင္းေလးကို ညႊန္ျပေပးရမယ္။ ျမန္မာအစိုးရဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ကလည္း လူယံုၾကည္ေအာင္ အလုပ္လုပ္ၿပႏိုင္ရမယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ကမၻာ့ႏိုင္ငံအသိုင္း ၀ိုင္းက သူေတြကို ယံုၾကည္လက္ခံေလာက္ တဲ့ ရလဒ္မ်ဳိး သူတို႔ဘက္က ထုတ္ျပႏိုင္ရမယ္။
ဒုတိယ အခ်က္က၊ ကိုဖီအာနန္ဦးေဆာင္တဲ့ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၾကံျပဳခ်က္ေတြအတိုင္း အေကာင္ထည္ေဖာ္ေန တာေတြ က အမွန္တကယ္ ေနာက္ျပန္သြားေနတယ္ဆိုတာကို ေျပာရယင္ လုပ္စရာအလုပ္ေတြ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားကို က်န္ေနေသးတယ္ခင္ဗ်။ အစိုးရက အေဆာက္အအံုေတြ ေဆာက္ျပဖို႔ပဲ အာရံုစိုက္ျပေနတယ္။ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးပိုင္းမွာေတာ့ အနည္းငယ္တိုးတက္လာတယ္ လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ ဒါေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မြတ္စလင္အသိုင္း၀ိုင္းအခြင့္ေရးနဲ႔ ပတ္သတ္လာရင္ လံုး၀ကို မတိုးတက္သေလာက္ပဲ။ အေျခခံလြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္၊ ပညာသင္ၾကားခြင့္၊ ေဆးကုသခြင့္၊ ဥပေဒနဲ႔အညီရပိုင္ခြင့္ေတြ- ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္နဲ႔ တစ္ျခားေသာ တရားဥပေဒျပဌာန္းခ်က္ပါ အခြင့္လမ္းေတြ- အပိုင္းမွာ ေရွ႕ကိုနဲနဲေလာက္ေတာင္ အမွန္တကယ္မတိုးတက္လာပါဘူးဗ်ာ။
ေမး ျမန္မာအစိုးရက အိုင္ဒီပီစခန္းအခ်ဳိ႕ ပိတ္သိမ္းပစ္ဖို႔ လုပ္ကိုင္ေနတာနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ခင္ဗ်ား ဘယ္လို အကဲျဖတ္လို႔ရလဲ?
ေျဖ- အခုထိေတာ့ ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းမ်ဳိး မေရာက္ေသးပါဘူး။ ဒီစခန္းေတြ ပိတ္သိမ္းပစ္မဲ့ ခင္ဗ်ားတို႔ရဲ႕ရလဒ္ ေအာင္ျမင္တာကိုပဲ က်ေနာ္တို႔ လိုခ်င္တယ္လို႔ ျမန္မာအစိုးရကို က်ေနာ္တို႔ ဖိေျပာခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီစခန္းမွာရွိတဲ့ လူေတြရဲ႕ ဘ၀ေတြ အမွန္တကယ္တိုးတက္လာဖို႔ လုပ္ရမဲ့နည္းက ပိုလို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။
အခုထိေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျမင္ေတြ႕ေနရတာက ဒုကၡသည္စခန္းေတြေတာ့ ပိတ္သိမ္းၿပီးပါရဲ႕၊ ဒါေပမဲ့ အဲဒီစခန္း မွာေနခဲ့ၾကသူေတြဟာ တစ္ျခားေနရာကို ေျပာင္းသြားလိုက္ၾကရေတာ့ သူတို႔ခင္ျမာ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္လည္းမရ သူတို႔အရင္တုန္းက ရခဲ့တဲ့ ကူညီ ေထာက္ပံ့မႈမ်ဳိးကိုလည္း မရၾကသေလာက္ ျဖစ္ကုန္ တယ္။ အေျခေနေတြေတာ့ ေျပာင္းလဲေနပါရဲ႕ ဒါေပမဲ့ မတိုးတက္ေသးဘူးပဲ။ က်ေနာ္ တို႔ တကယ္ျမင္ခ်င္ေန တာက အိုင္ဒီပီစခန္းကေန ေျပာင္းသြားတာနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္နက္တည္း သူတို႔ရဲ႕ အခြင့္ေရးေတြ၊ သူတို႔ရဲ႕ ဘ၀ အေျခေန ေတြဟာ လိုက္ပါတိုးတက္ေျပာင္းလဲသြားရမယ္။
ေမး- ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာထိ အေရးယူအပစ္ေပးမွ သူတို႔ရဲ႕ အျပဳမူေတြ အမွန္တကယ္ေျပာင္းလဲ လာမယ္လို႔ ထင္ပါသလဲ?
ေျဖ- ဆိုလိုတာက တာ၀န္ခံမႈတစ္ခုဆီကို ေျခလွမ္းသြားရမွာ.. အရင္ဆံုး ႏွိပ္စက္အႏိုင္က်င့္တဲ့ကိစၥရပ္ေတြမွာ တိုက္ရိုက္ပါ၀င္ပတ္သတ္တဲ့ သူေတြကို ဦးစားေပးလုပ္ရမွာ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီလိုအသိတရားရွိသြားတယ္ဆိုရင္ အဲဒီမွာ ပစ္ဒဏ္ေပးေရးကေတာ့ ေသျခာေပါက္လာမွာပဲ။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္ဘာကို ပိုဆိုလိုသလဲဆိုေတာ့ကာ တိုင္းျပည္တစ္ခုလံုးကို ပစ္ဒဏ္ေပးေရးကိုေတာ့ မရည္ရြယ္ေစခ်င္ဘူးလို႔ ေျပာတာပါ။
ပစ္မွတ္ထားအေရးယူေရးဟာ တိတိက်က်သတ္မွတ္ထားတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္ေတြကို စိုးရိမ္စရာေကာင္းတဲ့ ရွင္းလင္းျပတ္သားတဲ့ မက္ေဆ့ေပး ရာမွာ အေထာက္ကူျဖစ္တယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အမွန္တကယ္ အေရးႀကီးတာက တိုင္းျပည္တစ္ခုလံုးကို ေျဖာင္းျဖနားခ် ေပးဖို႔ပါ။ အစိုးရကို ေျပာတာ မဟုတ္ပါဘူး။ လူထုကိုပါ- သူတို႔ ဒီအေရးခင္းျဖစ္တာကိုၾကည့္ၿပီး ေသေသျခာျခာစဥ္းစားၿပီး သတို႔ တကယ့္ သတင္းအမွန္ ရယူဖို႔ပါ။ ဒီကိစၥေၾကာင့္ တိုင္းျပည္ဘယ္ေလာက္ထိပ်က္စီးသြားပီလဲ နဲ႔ ဒါေတြကို ေျဖရွင္းမွသာ တိုင္းျပည္တိုးတက္မွာျဖစ္ ေၾကာင္း အေရးႀကီးပါတယ္။ ဒါက တကယ့္ပန္းတိုင္ျဖစ္ၿပီး ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈေတြဟာ က်ေနာ္တို႔ သံုးေနတဲ့ လက္နက္တစ္ခုသာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေမး- လူေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေမးခြန္းေတြေမးေနၾကတာက ဘာေၾကာင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးမင္းေအာင္လိႈင္နဲ႔ သူ႔စစ္တပ္ကုမၸဏီေတြ အခုထိ ဘာေၾကာင့္ အေရးယူခံရတဲ့အထဲမပါဘူးလဲဆိုတာ။ စစ္တပ္နဲ႔ ထိေတြ႕ဆက္ဆံေရးဆက္ထားခ်င္တဲ့ ဆႏၵေၾကာင့္မ်ားလားဗ်?
ကိစၥရပ္တိုင္းကို က်ေနာ္တို႔က အေကာင္းဆံုးကူညီမဲ့အခြင့္ေရးရွိေသးတယ္ဆိုတဲ့ ေပၚမွာပဲမူတည္ၿပီး စဥ္းစား တယ္ဗ်။ မ်က္ႏွာျပင္ေၾကာ တင္းမာလာရင္ မလိုလားအပ္တဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲအက်ဳိးဆက္ေတြ ခံရႏိုင္တယ္ဗ်။ ဒီကိစၥရပ္ေအာက္မွာပဲ အရာရာကို က်ေနာ္တို႔ စဥ္းစား တယ္ဗ်။ ဥပမာဗ်ာ- က်ေနာ္တို႔က တပ္ပိုင္ကုမၸဏီေတြကိုပဲ အေရးယူပိတ္ဆို႔မယ္ဆိုပါစို႔၊ တစ္ျခားစီးပြားေရးေတြမွာ ဘာေတြ ဂယက္ရိုက္ မႈေတြရွိလာႏိုင္မလဲ? ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ တပ္ပိုင္ကုမၸဏီေတြဟာ ဒီထက္က်ယ္ျပန္႔တဲ့ စီးပြားေရးနယ္ပယ္ေတြမွာ ပါ၀င္ ပတ္သတ္ေနတာ ဗ်။ ဆႏၵရွိတာကေတာ့ တစ္ႏိုင္ငံလံုးၿခံဳၿပီး စီးပြားေရးထိခိုက္တာမ်ဳိးေတြ ေရွာင္ခ်င္တယ္။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္က်ယင္ ခင္ဗ်ားလဲ ထိခိုက္မွာေလဗ်ာ။ စစ္ကိုင္းက ဖရဲခင္းစိုက္တဲ့ ေတာင္သူေတြေရာ၊ ရန္ကုန္က ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြပါ ပတ္ၿခံဳထိမွာ။ ဒါမ်ဳိးေတြ က်ေနာ္တို႔ မလုပ္ခ်င္ဘူးဗ်။
ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔က အက်ဳိးနဲ႔ အျမတ္ကို ၾကည့္ေနရတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္ေျပာႏိုင္တာက ဒါမ်ဳိးကိစၥကိုလည္း ခ်န္ မထားပဲ ဒီကိစၥအားလံုးကို က်ေနာ္တို႔ ေရွ႕ဆက္ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမဲ့အထဲမွာလည္း ဆက္လက္ထည့္ထားတယ္။ အထူးသျဖင့္ တိုးတက္မႈ ျဖစ္မလာခဲ့ရင္ေပါ့။
‘Pressure for tougher action is growing’: US ambassador Scot Marciel
(Frontier Myanmar )
Ko Richard Smith အတိုခ်ံဳး ဘာသာျပန္သည္။
Share:

0 comments:

Post a Comment

ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားအတြက္ လုံျခဳံသည့္နယ္ေျမတစ္ခု တည္ေထာင္ၿပီး အိႏၵိယ၊ တ႐ုတ္ႏွင့္ အာဆီယံနိုင္ငံ ေစာင့္ၾကည့္ရန္ လိုအပ္ဟု ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးေျပာ

Posted on February 09, 2019   အိႏၵိယဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မိုဒီႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး မိုမန္တို႔ ေဖေဖာ္ဝါရီလ (၇)...

Blog Archive

Theme Support

Need our help to upload or customize this blogger template? Contact me with details about the theme customization you need.