• North Korea launches missile despite US tensions

    Breaking News: Defiant Pyongyang fires suspected ICBM despite US warnings, but projectile reportedly blows up on take off in failure.

  • This is default featured slide 2 title

    Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.This theme is Bloggerized by Lasantha Bandara - Premiumbloggertemplates.com.

  • This is default featured slide 3 title

    Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.This theme is Bloggerized by Lasantha Bandara - Premiumbloggertemplates.com.

  • This is default featured slide 4 title

    Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.This theme is Bloggerized by Lasantha Bandara - Premiumbloggertemplates.com.

  • This is default featured slide 5 title

    Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.This theme is Bloggerized by Lasantha Bandara - Premiumbloggertemplates.com.

29 July, 2017

၁၄၀၄ ခုႏွစ္ေလာက္က တည္​​ေဆာက္​ခ့ဲေ​​သာ ေျမာက္​ဦးျမဳိ့႐ွိ စႏၵီခါန္​းဗလီ

            အိႏၵိယဘုရင္​ခန္​႔အပ္​​ေသာ ဗုိလ္​ခ်ဳပ္ႀကီး စႏၵီခါန္းနဲ႔ မြတ္ဆလင္မ္မ်ား က ရခုိင္​ဘုရင္​ မင္​း​ေစာမြန္​ ကို ​ေျမာက္​ဦးျမဳိ့႐ွိ ရခုိင့္​ထီးနန္​း အရ တုိက္​ယူ​ေပးခ့ဲသည္​။ ထုိ႔​ေၾကာင္​းေက်းဇူးတင္သည္​့ အေနနဲ႔ ေျမာက္ဦး မင္းဆက္ တည္ေထာင္ သူ ရခိုင္ဘုရင္မင္းေစာမြန္ က သူ႔နန္းေတာ္မေဆာက္ခင္ နန္း ေဆာက္ မယ့္အုပ္မ်ားျဖင့္ စႏၵီခါန္း ဗလီႀကီးကို သကၠရာဇ္ ၁၄၀၄ ခုႏွစ္တြင္​​ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ကာဝါေလာင္ (ခ) မင္းတရားျပင္မွာ တည္ ေဆာက္ေပးခဲ့သည္။

               ဒီဗလီႀကီး ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္​ခင္​ၫႊန္႔ လက္​ထက္​ ဖ်က္​ၿပီး သမုိင္​း​ေဖ်ာက္​ခ့ဲျခင္​းျဖစ္​သည္​။

No automatic alt text available.
Image may contain: one or more people, people standing, stripes, tree, outdoor and nature
ဖ်က္စီးၿပီးေနာက္ ယခုၿမင္ေတြ႔ရေသာ  ေျမာက္​ဦးျမဳိ့႐ွိ စႏၵီခါန္​းဗလီ အရာ
Share:

H1N1 တုပ္ေကြး ဘယ္လို ကာကြယ္မလဲ


  






  27 ဇူလိုင္ 2017

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အပါအဝင္ နယ္ၿမိဳ႕တခ်ိဳ႕မွာ H1N1 ဗိုင္းရပ္စ္ တုပ္ေကြးေရာဂါေၾကာင့္ ဇူလိုင္လ ၂ရ ရက္ေန႔အထိ ေသဆုံးသူ (၆)ဦးရွိေနၿပီး ကူးစက္ခံရသူ (၃၀)ဦးအထိ ရွိလာေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။
H1N1 ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ကူးစက္ခံရထားရတဲ့ လူနာေတြထဲက အသက္(၅)ႏွစ္အရြယ္ မိန္းကေလး (၂)ဦး (၃၄)ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသား (၁)ဦး စုစုေပါင္း (၃)ဦး ထပ္မံ ေသဆုံးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
H1N1 ဟာ တုပ္ေကြးဗိုင္းရပ္စ္ပိုးတမ်ိဳးျဖစ္ၿပီး ျဖစ္စမွာ ရိုးရိုးတုပ္ေကြးလို အေအးမိ ႏွာေစး၊ေခ်ာင္းဆို ကိုယ္လက္ကိုက္ခဲတာေတြျဖစ္တတ္တယ္လို႔ ကေလးအထူးကုဆရာဝန္ႀကီး အၿငိမ္းစားပါေမာကၡ ေဒါက္တာေစာဝင္းက ေျပာပါတယ္။
အထူးသျဖင့္ ၅ ႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ေက်ာ္ လူႀကီးေတြ ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါျဖစ္ေနသူေတြ ၊ ကိုယ္ခံအားခ်ိဳ႕တဲ့သူေတြ၊ ေမြးရာပါႏွလုံးေရာဂါရွိသူေတြမွာ ဒီဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ကူးစက္ခံရရင္ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႔ ဘက္တီရီးယားေၾကာင့္ အဆုပ္အေအးမိေရာဂါျဖစ္ၿပီး အသက္ဆုံးရႈံးနိုင္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
H1N1 ဟာ မ်ိဳးဗီဇေျပာင္းလဲၿပီး ကပ္ေရာဂါအသြင္နဲ႔ ျပင္းထန္ အဆုပ္အေအးမိေရာဂါ ျဖစ္ပြားကူးစက္ လာနိုင္တာေၾကာင့္ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမႈေတြ လုပ္ေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
ဒီေရာဂါပိုးဟာ ႏွာေခ်တာ ေခ်ာင္းဆိုးတာေတြေၾကာင့္ ျပန္႔လာတဲ့ အမႈန္အမႊားကေန တဆင့္ တဦးကေန တဦးကို ကူးစက္နိုင္သလို အဲဒီအမႈန္အမႊားေတြ ထိကိုင္မိတဲ့ လက္ကတဆင့္လည္း ကူးစက္နိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ကူးစက္မႈက ကာကြယ္ဖို႔ဆိုရင္ ေခ်ာင္းဆိုး ႏွာေခ်ရင္ လက္ကိုင္ပုဝါနဲ႔ အုပ္ဆိုးပါ ၊ ႏွာေခါင္းစည္းေတြ တပ္ပါ၊ လက္ကိုမၾကာခဏ ေဆးေၾကာပါ၊ လူစုလူေဝးမ်ားတဲ့ ေနရာကို ေရွာင္ပါလို႔ ပါေမာကၡဦးေစာဝင္းက ေျပာပါတယ္။
ေနာက္ၿပီး တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆးကို ထိုးၿပီးကာကြယ္နိုင္တဲ့အတြက္ အထူးသျဖင့္ ေရာဂါျပင္းျပင္း ထန္ထန္ျဖစ္နိုင္တဲ့ လူေတြမွာ ထိုးထားဖို႔ လိုတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ေလာေလာဆယ္ တုပ္ေကြးေရာဂါကာကြယ္ေဆးေတြ ျပတ္လပ္ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ဒီမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ H1N1ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုးမ်ိဳးစိတ္ကို ဂ်ပန္ကို ပို႔ထားၿပီး ေရာဂါကာကြယ္ေဆးရဖို႔ ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန ကူးစက္ေရာဂါ ကာကြယ္ေရးဌာန ဒုတိယ ညႊန္ၾကားေရးမႉး ခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြန္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။
အစိုးရဘက္ကေတာ့ ေရာဂါကူးစက္မႈကို ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနၿပီး ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ႀကီး WHO ကို ေငြေၾကးနဲ႔ ေဆးဝါးအကူအညီေတြ ေတာင္းခံထားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

လတ္တေလာမွာေတာ့ ရန္ကုန္ထဲက သကၤကၽြန္း စမ္းေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ ကူးစက္ခံရသူေတြ ရွိေနၿပီး တျခား ျပည္ ပဲခူး ဖ်ာပုံ ပုသိမ္ ေညာင္တုန္း စတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာလည္း ကူးစက္ခံရသူရွိေနပါတယ္။
Share:

ပါကစၥတန္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Nowaz Shorif ႏုတ္ထြက္

ပါကစ္စတန်

ပါကစၥတန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ နာဝါ့ဇ္ ရွရစ္ဖ္ဟာ ရာထူးေနရာနဲ႔ မအပ္စပ္ေတာ့ေၾကာင္း တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္က ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်အၿပီးမွာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္သက္တမ္း ၅ႏွစ္ ျပည့္ဖို႔ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္လိုေသးတဲ့ မစၥတာ ရွရစ္ဖ္လည္း ရာထူးက ႏုတ္ထြက္သြားပါတယ္။
တရားသူႀကီး ၅ပါးထိုင္တဲ့ အစၥလာမ္မါဘတ္ တရား႐ုံးက ပနားမား စာတမ္းေတြမွာ ေဖာ္ျပထားသလို မစၥတာ နာဝါ့ဇ္ ရွရစ္ မိသားစု ရဲ့ပိုင္ဆိုင္မႈေတြထဲမွာ ကမ္းလြန္ေရနံကုမၸဏီေတြမွာ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈေတြ လည္းပါဝင္ေနတာ ကို စုံစမ္းေတြ႕ရွိရတဲ့အတြက္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္တာဝန္ ဆက္လက္ယူဖို႔ မသင့္ေတာ္ဘူးလို႔ ဆုံးျဖတ္လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။
နာဝါ့ဇ္ ရွရစ္ ဟာ ရိုးသားေျဖာင့္မတ္တဲ့ လႊတ္ေတာ္အမတ္ တစ္ဉီး မဟုတ္ဘူးလို႔ လည္းတရားသူႀကီး တစ္ဉီးက ဆိုပါတယ္။
မစၥတာ ရွရစ္ကေတာ့ သူ႔ဘက္က အဂတိလိုက္စားမႈမရွိဘူးလို႔ တစိုက္မတ္မတ္ျငင္းခဲ့ပါတယ္။
မစၥတာ ရွရစ္ သမီးျဖစ္သူ Maryam နဲ႔ သားမက္ Safdar အျပင္ ဘဏၰာေရးဝန္ႀကီး Ishaq Darနဲ႔ တျခားသူေတြပါ ဒီအဂတိလိုက္စားမႈမွာ ပါဝင္ပတ္သက္ေနတယ္လို႔ တရား႐ုံးက ဆိုပါတယ္။
တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္က စီရင္ခ်က္ ခ်လိုက္ၿပီးတဲ့ အခါမွာ ၿမိဳ႕လုံျခဳံေရးကို အႀကီးအက်ယ္ တိုးခ်လိုက္ပါတယ္။ လက္နက္ကိုင္ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္ ၃၀၀၀ နီးပါး နဲ႔ အထူးတပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြက တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္တဝိုက္မွာ လုံျခဳံေရး ခ်ထားခဲ့ပါတယ္။
Image caption အထူးတပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြက တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္တဝိုက္မွာ လုံျခဳံေရး ခ်ထား
ဒီအမႈကိုတရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္မွာ အယူခံခြင့္ရွိေပမယ့္ ေစာေစာပိုင္းမွာ တရား႐ုံးခ်ဳပ္ကၾကားနာဖို႔ ျငင္းဆိုခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္ပိုင္းမွာ ၾကားနာေပးဖို႔ အသနားခံလႊာတင္ရတဲ့ အျပင္ အစဥ္အလာမဟုတ္ပဲ တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္က စစ္ေထာက္လွမ္းေရးေတြ လႊမ္းမိုးတဲ့ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး အဖြဲ႕နဲ႔ စုံစမ္းစစ္ေဆးခဲ့ပါတယ္။
တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ရဲ့ စီရင္ခ်က္က အဂတိလိုက္စားမႈေတြကို တိုက္ဖ်က္ဖို႔ ကနဉီး ေျခလွမ္းလို႔ ယူဆနိုင္ေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ပါကစၥတန္နိုင္ငံမွာ အလြန္ ၾသဇာအာဏာရွိတဲ့ စစ္တပ္က အရပ္ဘက္ရဲ့ စီရင္ဆုံးျဖတ္ခြင့္ အာဏာကို ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ ေျခလွမ္းတရပ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။
ပါကစၥတန္ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးကလည္း တရား႐ုံးရဲ့ စီရင္ခ်က္ကို စိတ္ပ်က္မီေၾကာင္း ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒ ကၽြမ္းက်င္သူေတြနဲ႔ တိုင္ပင္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။
PMLN ပါတီရဲ့ ေျပာခြင့္ရသူတစ္ဉီးအေနနဲ႔ လူထုကိုေျပာခ်င္တာကေတာ့ ဒီစီရင္ခ်က္ထဲမွာ အဂတိလိုက္စား တယ္တယ္ဆိုတဲ့ အမႈ တစ္မႈမွ မျပနိုင္တာပါပဲလို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ အဂတိ လိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးဆိုတာ အိပ္မက္သာျဖစ္ၿပီး ဒီကေန႔ ခ်မွတ္လိုက္တဲ့ စီရင္ခ်က္က ေနာက္တက္လာမယ့္ နိုင္ငံေရးသမား အုပ္စုအတြက္ အာဏာတံခါးေပါက္ႀကီး ဖြင့္ေပးလိုက္တာသာျဖစ္ပါတယ္ လို႔ ဘီဘီစီ သတင္းေထာက္ Ilyas Khan သုံးသပ္ပါထားပါတယ္။
နာဝါစ္ရွရစ္ ဟာ ပါကစၥတန္နိုင္ငံရဲ့ ၁၈ aယာက္ေျမာက္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ျဖစ္ပါတယ္။
သူ႔မတိုင္မီ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ၁၇ဉီးစလုံးကလည္း သူလိုပဲ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ရာထူးသက္တန္း ၅ႏွစ္မျပည့္မီႏႈတ္ထြက္ aပးခဲ့ၾကရပါတယ္။
နာဝါစ္ရွရစ္ဟာ ၁၉၉၀မွ ၁၉၉၃ မွာ တႀကီမ္၊ ၁၉၉၇ မွ ၁၉၉၉ ခုအထိတႀကိမ္၊ အခုတႀကီမ္ နဲ႔ ဆိုရင္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ၃ႀကီမ္ အေရြးခံခဲ့ရသူ ျဖစ္ပါတယ္။
Share:

“ဘာသာကို အေၾကာင္းျပဳ၍ လူမ်ိဳးေရး ခဲြျခားတဲ႕ မူဝါဒ စနစ္ေတြ ဖ်က္သိမ္းဖို႕အခ်ိန္တန္ျပီ”

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တိုင္းရင္းသား ႏိုင္ငံသား၊ ျပဳ နိုင္ငံသား ၊ဧည့္ႏိုင္ငံသား စသည္ျဖင့္ ခဲြ့့ျခားခဲ႕တဲ႔ပုဂၢိဳလ္ျကီးမွွာ မဆလ တစ္ပါတီအာဏာရွင္ တရုတ္မ်ိဳးႏြယ္ဝင္ဗိုလ္ရွဳ႕ေမာင္ ေခၚ ဦးေနဝင္း ျဖစ္ပါတယ္။ဥပေဒပညာရွင္ျကီး ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ ကို မိမိအလိုက် ဥေဒေတြကို ေရးဆဲြျပဌာန္းေစခဲ႔ပါတယ္။၁၉၈၈ ခုႏွစ္ စစ္တပ္မွွ အာဏာ မသိမ္းခင္ သမၼတ အျဖစ္ေတာင္ ေျမွာက္စားခဲ႕ပါတယ္။
တိုင္းရင္းသားဆိုတဲ႕အဓိပါၸယ္ဟာ “၁၈၂၃ ခု အဂၤလိပ္- ျမန္မာ ပထမစစ္ပဲြ မတိုင္ခင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ေနရင္းေဒသအျဖစ္ အတည္တကၽေနထိုင္ခဲ႕သူေတြပါ”လို႕ အဓိပါၸယ္ ဖြင့္ဆိုေစခဲ႕တယ္။အဲဒိတိုင္းရင္းသားေတြ ထဲမွာ ပုဂံခတ္၊ အေလာင္းမင္းတရား တို႔ ေခတ္ ကတည္းက ရိွခဲ႕တဲ႕ အစၥလာမ္ ဘာသာဝင္ေတြ ပါေနေတာ့ တိုင္းရင္းသားဆိုတာ လူမ်ိဳး ၁၃၅ မ်ိဳးထဲ ပါဆိုျပီးေတာ့ အာဏာရွင္ပီပီ လုပ္ခ်ပစ္လိုက္ျပန္ တယ္။ ကံေကာင္း ခ်င္ေတာ့ ကမန္ တိုင္းရင္းသား အစၥလမ္ဘာသာဝင္ေတြက သူဖယ္ရွားတဲ႕ အထဲမွာ ပါမသြားခဲ႕ဖူး။ လူမ်ိဳးေရး မုန္းတီးမႈ႕ အာဃာတရားေတြမ်ားေနလြန္းတာေျကာင့္ ကိုယ္လုပ္ခ်င္တာေတြပဲသိျပီး သမိုင္းကို မေက်တာေျကာင့္ ဗိုလ္မွဴးျကီးဘရွင္တို႔လို ေဒါက္တာသန္းထြန္းတို႕လိုဂုဏ္သေရရိွသမိုင္းပညာရွင္ေတြ ေရးခဲ႕တဲ႕ ႏွစ္ေပါင္း ေထာင္ ခ်ီက ရိွခဲ႕တဲ႕ ျမန္မာမြတ္စလင္ (ပသီ)တိုင္းရင္းသားေတြကိုလည္း တိုင္းရင္းသားစာရင္းကေန ဖယ္ထုတ္ ခဲ့ တယ္။ယခုလို ႏိုင္ငံေရးပြင့္လင္း ရာသီအခ်ိန္မ်ိဳးမွာေတာ့ ေခတ္ပညာတတ္ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ လူမ်ိဳးစုေခါင္းေတြက အာဏာရွင္ျကီးႏွင့္အေပါင္းပါေတြ သတ္မွတ္ခဲ႕တဲ႔ လူမ်ိဴး ၁၃၅ မ်ိဳးကို ေဝဖန္ေထာက္ျပ ကန္႕ကြက္ ေျပာဆိုေနျကျပီျဖစ္သည္။သူတို႕ရဲ႕ေထာက္ျပခ်က္အရ
(၁)လူမ်ိဳး ၁၃၅ မ်ိဳးစာရင္းထဲမွာ တကယ္ မရိွေတာ့တဲ႕ လူမ်ိဳးစာရင္းေတြပါေနတယ္။
(၂)နာမယ္တူတာေတြပါေနတယ္။နာမယ္ထပ္တာေတြပါေနတယ္။
(၃)လူမ်ိဳးစုအမည္စာရင္းေတြထဲမွာ မဆီမဆိုင္တဲ႕ လူမ်ိဳးစုစာရင္းေတြကို ထည့္ထားတယ္။
(၄) သမိုင္းေျကာင္းအရ ႏွစ္တစ္ေထာင္ေက်ာ္ကတည္းက တကယ္ရိွေနျကတဲ့ တိုင္းရင္းသားစာရင္းဝင္ေနျကတဲ့ လူမ်ိဳးစ ုစာရင္းေတြကိုလည္း ကိုးကြယ္တဲ႕ဘာသာတရားကို အေျကာင္းျပဳ၍အတၱစိတ္ လႊမ္းမိုးကာ ရည္ရြယ္ခ်က္ ရိွရိွ ေဖ်ာက္ဖ်က္ပစ္ခဲ႕တာေတြရိွခဲ႕ေျကာင္း ၂၀၁၄ မတ္လ ၃၁ ရက္ေန႕မွာ ကမာၻ႕ကုလသမဂၢ အဖဲြ႔အစည္းျကီး ရဲ႕လက္ေအာက္ခံအဖဲြ႔အစည္းတစ္ခုျဖစ္တဲ႔ UNFPA ရဲ႕ အကူအညီနဲ႕လုပ္ခဲ႕တဲ႕တစ္ႏိုင္ငံလုံးအတိုင္း အတာနဲ႕ ေကာက္ယူခဲ႕တဲ႕ သန္းေခါင္းစာရင္းေကာက္ယူေရးစီမံခ်က္မွာ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြက သမိုင္းအကိုး အကား အေထာက္အထားအျပည့္အစုံျဖင့္ လူဝင္မႈ႕ျကီးျကပ္ေရးႏွင့္ျပည္သူအင္အားဦးစီးဌာန တာဝန္ရိွ ပုဂၢိဳလ္ေတြ ကို ရွင္းျပခဲ႕ျပီး ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လမ္းစဥ္ပါတီေခတ္(မဆလ တစ္ပါတီေခတ္)မွာေတာ့ ဦးေနဝင္း ကို မလြန္ဆန္ႏိုင္ေသာ ဥပေဒ ပညာရွင္ေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ရဲ႕အကူအညီႏွင့္ ေရးဆဲြခဲ႕တဲ႕ ၁၉၈၂ ခု ျမန္မာ ႏိုင္ငံသားဥပေဒကို မဆလ လႊတ္ေတာ္ က အတည္ျပုျပဌာန္းခဲ႕ပါတယ္။ အဲဒီ ျမန္မာႏိုင္ငံသားဥပေဒ အသက္မဝင္ခင္ မွာပဲ ရွစ္ေလးလုံး ၈၈၈၈ ဒီမိုကေရစီအေရးေတာ္ပုံျကီးေျကာင့္ တစ္ပါတီအာဏာရွစ္စနစ္ ပ်က္ခဲ႕ရပါတယ္။ ၁၉၈၈ ခု စက္တင္ဘာလ ၁၈ ရက္ေန႕မွာ မဆလ သမၼတေဟာင္း ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္ ထံမွ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးျကီးေစာေမာင္ ဦးေဆာင္ေသာ အဖြဲ႕ဝင္ ၁၉ ဦးပါ (ႏိုင္ငံေတာ္ ျငိမ္ဝပ္ပိျပားမႈ႕တည္ေဆာက္ေရးအဖဲြ႔-နဝတ စစ္အစ္ုိးရအဖဲြ႕)က ႏိုင္ငံေတာ္ အာဏာ ကို လႊဲေျပာင္း ရယူခဲ႕ပါတယ္။ စစ္အာဏာရွင္ေဟာင္းျကီးလည္းျဖစ္ တစ္ပါတီ အာဏာရွင္ျကီး လည္း့ျဖစ္ ခဲ႕တဲ႕ ဦးေနဝင္းရဲ႔႕ မဆလတစ္ ပါတီေခတ္က မျပီးျပတ္ေသးတဲ႕ကိစၥမွန္သမ်ွကို နဝတ စစ္အစိုးရ လက္ထက္ မွာ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ခဲ႔ပါတယ္။
အထူးသျဖင့္ ၁၉၈၂ခု ျမန္မာႏိုင္ငံသားဥပေဒကို အသက္သြင္းခဲ႕ပါတယ္။ ဥပေဒအရႏိုင္ငံသားျဖစ္ ထိုက္သူေတြ ကို လဝက ဝန္ျကီးဌာနဟာ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္တြင္ ၁၉၅၈ ႏွစ္ခုက ထုတ္ေပးခဲ႕ေသာ ၃ ေခါက္ခ်ိဳးကတ္ေတြကို ျပန္အပ္ေစျပီး နိုင္ငံသားစိစစ္ေရး ကတ္ပန္းေရာင္ေတြကို လဲလွယ္ေပးခဲ႕ပါတယ္။ လဝက ဝန္ျကီးဌာနဟာ ျပည္ထဲေရး ဝန္ျကီးဌာန လက္ေအာက္ကို ေရာက္ေနတဲ႔အတြက္ လဝက ဝန္ျကီးႏွင့္ ထိပ္တန္း လဝက တာဝန္ ရိွသူေတြဟာလည္း စစ္အရာရိွျကီးေတြ ျဖစ္ေနျကပါတယ္။
မွတ္ပုံတင္ကိစၥမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍အထက္က စစ္အရာရိွျကီးေတြရဲ႕အစည္းအေဝးညႊန္ျကားခ်က္ အမိန္႔ညႊန္ျကား ခ်က္ မ်ားအတိုင္း တိတိက်က် အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာက္ရြက္ခ႔ဲရပါတယ္။ စစ္တပ္မွာ ယေန႕တိုင္ က်င့္သုံးေနတဲ႕ မူဝါဒ တစ္ရပ္ရိွပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ဗုဒၶဘာသာဝင္မွလဲြ၍ အစၥလာမ္ဘာသာ ခရစ္ယာန္ ဘာသာ ႏွင့္ဟိႏၵဴဘာသာ ကိုးကြယ္သူေတြဟာ တိုင္းရင္းသားျဖစ္ျဖစ္ မျဖစ္ျဖစ္ သူတို႕ကို “ဘာသာျခား လူမ်ိဳးျခား”လို႕ ေခၚေဝါသတ္မွတ္ျပီး ထိုက္တန္တဲ႕ ရာထူးေနရာမေပးခဲ႕ပါဖူး။
ဥပမာတစ္ရပ္ကို တင္ျပရလ်ွင္ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီအစိုးရ ဖဆပလေခတ္ႏွင့္ မဆလ တစ္ပါတီေခတ္က စစ္တပ္မွာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ မဟုတ္တဲ႕ တ္ုင္းရင္းသားေတြ နိုင္ငံသားေတြကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေတြ ဗိုလ္မွဴးျကီး ရာထူးေတြေပးျပီး ႏိုင္ငံ႕တာဝန္ေတြကို ခန္႕အပ္တာဝန္ေပးအပ္ခဲ႕တာေတြရိွခဲ႕ပါတယ္။ နဝတ စစ္အစိုးရ ႏွင့္ နအဖ စစ္အစိုးရ လက္ထက္ေတြမွာေတာ့ ယခင္အစိုးရမ်ား လက္ထက္က ခန္႕အပ္ခဲ႕တဲ႕ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြမဟုတ္တဲ႕ စစ္တပ္ကအရာရိွျကီးေတြကိုအဓိကရည္ရြယ္ျပီး အခ်ိဳ႕ကို အရပ္သားဖက္ေတြ ပို႕ခဲ႕သည္။အခ်ိဳ႕ကို ပင္စင္ေပးျပီး အနားယူေစခဲ႕ပါတယ္။ဥပမာ စာေရးသူရဲ႕တပည့္ေတြ ဗိုလ္ သင္တန္း ေလ်ာက္လႊာ တင္ျပီး စာေမးပဲြေျဖတဲ႕အခါ အခ်ိဳ႕က ေရးေျဖစာေမးပဲြေအာင္ခဲ႕တယ္။လူေတြ႔စာေမးပဲြမွာ ဗုဒၶဘာသာဝင္မဟုတ္လို႔ အပယ္ခံခဲ႕ရတာေတြ ရိွတယ္။ အခ်ိဳ႕ကို ဗုဒၶဘာသာ ေျပာင္းရင္ လက္ခံေပး မယ္လို႕ေျပာတယ္။အခ်ိဳ႕က ဗုဒၶဘာသာ ေျပာင္းခဲ႔လို႕ အေရြးခံခဲ႔ရေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းမွာ ကိုးကြယ္သည့္ ဘာသာ ဗုဒၶဘာသာမဟုတ္မွန္း သိရိွသြားျပီး ့ ပင္စင္ေပးလိုက္တာေတြေတာင္ ရိွခဲ႕ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ထဲမွာ လုံျခုံေရး အေျကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာမွလြဲ၍ မည့္သည့္ဘာသာဝင္ကိုမ်ွ အရာရိွေတြအျဖစ္ ခန္႕အပ္တာဝန္ေပးတာေတြမရိွေတာ့သည္မွာ ယခုအစိုးရ လက္ထက္တိုင္ ျဖစ္သည္ဟု အမည္မေဖာ္လိုေသာ အျငိမ္းစား ဗိုလ္မွဴးျကီးတစ္ဦးက စာေရးသူအား ေျပာျပခဲ႕ဖူးပါသည္။ထိုအခ်က္သည္ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္မ်ားေထာက္ျပေနေသာ အခ်က္တစ္ခ်က္လည္းျဖစ္ပါသည္။
၁၉၈၂ခု ျမန္မာႏိုင္ငံသားဥပေဒတြင္ ပုဒ္မေပါင္း ၇၆ ခု ပါရိွပါသည္။၁၉၈၂ ခု ျမန္မာႏိုင္ငံသားဥပေဒတြင္ နည္း ဥပေဒအခ်ိဳ႕သည္ အားနည္းခ်က္မ်ား ေပ်ာ့ကြက္ဟာကြက္ မ်ားရိွေနေျကာင္း သက္ေသျပရလ်ွင္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္က ၿပဌာန္းခဲ႕ေသာ ႏိုင္ငံသားဥပေဒကို ၁၉၈၃ ခုႏွစ္တြင္ပင္ နည္းဥပေဒအခ်ိဳ႕ကို ျပင္ဆင္ ျဖည့္စြက္ေရးဆဲြ ခဲ႔ရသည္ မ်ား ရိွခဲ႕ဖူးသည္။ယခုအခါတြင္ ကမာၻ႕ဥပေဒပညာရွင္မ်ားေရာ ျမန္မာ့ဥပေဒပညာရွင္မ်ားကပါ ထို ၁၉၈၂ ခု ျမန္မာႏိုင္ငံသားဥပေဒသည္ ႏိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီမႈ႕မရိွေျကာင္း ေထာက္ျပေနျကသည္ကို ကမာၻ႔မီဒီယာမ်ားတြင္ ေတြ႔ျမင္ႏိုင္ေပသည္။လက္ေတြ႔နယ္ပယ္တြင္ ဗုဒၶဘာသာဝင္မဟုတ္သူမ်ားႏွင့္ လူမ်ိဳး ၁၃၅ မ်ိဳးတြင္ မပါဝင္သူမ်ားကို “ေသြးေႏွာ” ဟု တံဆိပ္မဲခတ္ကာ ဥပေဒ နည္းဥအေဒ အရမဟုတ္ေသာ အမိန္႕ ညႊန္ျကား လႊာမ်ား ႏႈတ္မိန္႕မ်ားသုံးကာ ေမြးစာရင္း သန္းေခါင္စာရင္း မွတ္ပုံတင္ လာေလ်ွာက္တိုင္း “အထက္ အမိန္႔ အထက္အမိန္႔”ဆိုေသာ စကားမ်ားကို အပ္ေျကာင္းထပ္ေအာင္ “သုံး၍ လည္းေကာင္း ေလ်ာက္ထားေသာ အမႈ႕တဲြဖိုင္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ျမိဳ႕နယ္ လဝက ရုံးတြင္ သြားစုံစမ္းတိုင္း “အထက္ကို တင္ထားတယ္ ျပန္မက်ေသးဖူး ေနာက္တစ္ပါတ္လာစုံစမ္းျကည့္ပါ ” ဟူေသာ တာဝန္ယူမႈ႕ တာဝန္ခံမႈ႕ ကင္းမဲ႕ေသာ အေျကာင္းျပခ်က္မ်ားျဖင့္ျပည့္ႏွက္ေနသည့္ တုန္႕ျပန္သံမ်ားကိုသာ ျကားေနရပါသည္။ ျမိဳ႕နယ္ လဝက ရုံးမ်ားသို႕ စာေရးသူ ကိုယ့္နည္း ကိုယ့္ဟန္ျဖင့္စုံစမ္းျကည့္ေသာအခါ ရုံးတိုင္း ရုံးတိုင္းတြင္ အမႈ႕တဲြဖိုင္ေပါင္း ၅၀၀ ေက်ာ္ရိွေနသည္ကို သိရိွခဲ႕ရပါသည္။
ထို႕ေျကာင့္လည္း ရန္ကုန္တိုင္း ၄၅ ျမိဳ႕နယ္အသီးသီးမွ တက္လာေသာ အမႈ႕တဲြဖိုင္ေပါင္းသည္ ၃၀၀၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ ရန္ကုန္တိုင္းလဝက ရုံးထဲတြင္ ေမ်ွာ္ေလတိုင္းမိႈင္းရီ ျဖစ္ေနပါသည္။ ဥပေဒအတိုင္း မွတ္ပုံတင္ ေပးသင့္ေပးထိုက္သူေတြကို မေပးဘဲ က်စ္လုံးမ်ားညစ္လုံးမ်ား ေနာက္ေျကာင္းျပန္ ေကာက္ေျကာင္း မ်ားလိုက္ ကာ မေရာင္ရာ ဆီလူးခဲ႕ေသာေျကာင့္ မွတ္ပုံတင္ ရသင့္သူေတြေတာင္ သုံး၊ေလး၊ ငါးႏွစ္ ျကာသြားခဲ႔သည္။ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူျပဳႏိုင္သူေတြ ကေတာ့ အခ်ိန္အတိုင္းအတာ တစ္ခုအတြင္းမွာ အဆင္ေျပ သြားခဲ႕ျကပါ သည္။ ေရမေလာင္းႏိုင္သူေတြ(လာ္ေငြ)မေပးႏိုင္သူေတြ ႏွစ္ခ်ီ ျကာသြားခဲ႕ပါသည္။ အခ်ိဳ႕စိတ္ မရွည္ျကေတာ့ပဲ ရုံးသြားရမွာကို စိတ္ပ်က္ညည္းေငြ႔ကာ လက္ေလ်ာ့လိုက္ျကေတာ့သည္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ေနာက္ေရးအတြက္ သိပ္မေတြးျကေတာ့ဘဲ သားေတြ သမီးေတြရဲ႕ ပညာေရးကိစၥမ်ားျဖစ္တဲ႕ ဘဲြ႕လက္မွတ္ မူယင္းရဖို႕အတြက္ အလုပ္အကိုင္အတြက္ လက္ေတြ ႔နယ္ပယ္မွာ ဒုကၡပင္လယ္ေဝ ခဲ႔ျကေတာ့သည္။ ထိုသူမ်ားထဲတြင္ လဝက မွ မွတ္ပုံတင္ေလ်ာက္ထား ရာတြင္ ေတာင္းဆိုေသာ လိုအပ္ခ်က္ ပုံစံမ်ား အေထာက္ အထားမ်ားကို ျပည့္ျပည့္စုံစုံ တင္ခဲ႕သူမ်ားလည္း ပါဝင္ျကပါသည္္။
ဘိုးဘြားစဥ္ဆက္ ဒီႏိုင္ငံမွာေမြး ဒီႏိုင္ငံမွာျကီးျပင္းခဲ႕ျကသည့္ နိုင္ငံသားမ်ားသည္ ေသြးကဲြေစသည့္ဥပေဒ မ်ား ခဲြ့ျခားဆက္ဆံခံရသည့္ ဥပေဒမ်ားကို လက္ေတြ႔ ခံစားရေသာအခါ အရည္အခ်င္းရိွသည့္ အသိ ပညာရွင္ အတတ္ ပညာရွင္ အဖိႏိွပ္ခံႏိုင္ငံသားမ်ား ႏိုင္ငံ့တာဝန္ကို ထမ္းရြက္ခ်င္စိတ္ ကုန္ခန္းသြားပါေတာ့သည္။ ႏိုင္ငံခ်စ္စိတ္ လည္း တေျဖးေျဖး ေပ်ာက္ပ်က္သြားပါေတာ့သည္။ေနာက္ဆက္တဲြ ဆိုးက်ိဳးအေနနဲ႔ ျပည္ပ ႏိုင္ငံမ်ားသို႕ ထြက္ခါြ ကာ မိမိက်ြမ္းက်င္ရာ လုပ္ငန္းခြင္မ်ားထဲသို႕ ဝင္ေရာက္သြားျကပါေတာ့တယ္။ အဓိကအေျကာင္းရင္းမွာ ႏိုင္ငံသား အခ်င္းခ်င္း ခဲြျခားဆက္ဆံသည့္မူကို က်င့္သုံးခဲ႕ေသာေျကာင့္ျဖစ္ပါသည္။
၁၉၈၂ခု ျမန္မာႏိုင္္ငံသားဥပေဒအရ ႏိုင္ငံသားအမ်ိဳးအစားကို ၃ မ်ိဳး ခဲြျခားလိုက္ပါသည္။
(၁)ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရးကတ္ ပန္းေရာင္ႏွင့္ပန္းေရာင္ႏိုင္ငံသားစာအုပ္ရ ႏိုင္ငံသား
(၂)ျပဳႏိုင္ငံသားအစိမ္းေရာက္ ကတ္ႏွင့္အစိမ္းေရာင္ႏိုင္ငံသားစာအုပ္ရ ႏိုင္ငံသား
(၃)ဧည့္ႏိုင္ငံသားအျပာေရာင္ကတ္ႏွင့္အျပာေရာင္စာအုပ္ရႏိုင္ငံသားဟူ၍ ခဲြ့ျခားလိုက္ပါတယ္။
ပန္းေရာင္ႏိုင္ကတ္ကိုင္ေဆာင္သူ ၁၃၅ မ်ိဳးႏြယ္ဝင္ ႏိုင္ငံသားမ်ားကို ေမြးရာပါႏိုင္ငံသားမ်ားဟု သတ္မွတ္ျပီး ၁၃၅ မ်ိဳးႏြယ္ထဲမပါေသာ ပန္းေရာင္ကတ္ရ ႏိုင္ငံသားမ်ားကို ဥပေဒအရ ႏိုင္ငံသားမ်ားဟု ထပ္ဆင့္ခဲြျခား သတ္မွတ္လိုက္ ပါသည္။
၁၉၅၈-၅၉ ခုႏွစ္ေလာက္က ၃ ေခါက္ခ်ိဳးကတ္ဟု လူသိမ်ားေသာ အမတ(အမ်ိဳးသားမွတ္ပုံတင္)ကတ္ျပားမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံသား အသိအမွတ္ျပု ကတ္ျပားမ်ားအေနျဖင့္ တရားဝင္ ထုတ္ေပးခဲ႕ပါသည္။ ပါလီမန္ဒီမိုကေရစီေခတ္ ဝန္ျကီးခ်ဳပ္ ဦးႏု၏ ဗဟန္းျမိဳ႕နယ္မွ ကိုင္ေဆာင္ခဲ႔ေသာ အမတ ၃ ေခါက္ခ်ိဳးမွတ္ပုံတင္ကတ္ အမွတ္စဥ္သည္ တစ္ (ဗဟန္းလဝက ကုပ္ပါ ၀၀၀၀၀၁)ျဖစ္သည္။ )ထိုအခ်ိန္ကအမ်ိဳးသားမ်ားအား ၃ ေခါက္ခ်ိဳး အစိမ္းေရာင္ ကတ္ျပာမ်ားထုတ္ေပးခဲ႕ျပီး အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား ၃ ေခါက္ခ်ိဳး ပန္းႏုေရာင္ကတ္ျပားမ်ားထုတ္ေပးခဲ႕ပါသည္။
ထို ၃ ေခါက္ခ်ိဳးမွတ္ပုံတင္ကတ္ျပားမ်ားကို သမၼတေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္အစိုးရႏွင့္လက္ရိွ အစိုးရ လက္ထက္ထိ လဝက မွ အသိအမွတ္မျပုေျကာင္း ကို လက္ေတြ႔နယ္ပယ္ျဖစ္ရပ္အခ်ိဳ႕ကို စာေရးသူ သတိျပုမိ ပါသည္။ လက္ေတြ႔ွအေတြ႔အျကုံတစိခုကို တင္ျပရလ်ွင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တကၠသိုလ္ဝင္တန္း စာေမးပဲြေအာင္ျမင္ျပီး သူတိုင္းကို တကၠသိုလ္ဝင္ခြင့္စာအုပ္ ထုတ္ေပးေလ႔ရိွပါသည္။
၂၀၁၆ ခုႏွစ္ တကၠသိုလ္ဝင္ခြင့္လမ္းညႊန္စာအုပ္အရ ေဆးတကၠသိုလ္ဝင္ခြင့္ သို႕မဟုတ္ အသက္ေမြးဝမ္း ေၾကာင္းတစ္ကၠသိုလ္ဝင္ခြင့္တစ္ခုခုဝင္ခြင့္ေဖာင္ ေလ်ာက္ထားေသာအခါ ေလ်ာက္လႊာရွင္ကာယကံရွင္ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူႏွင့္မိဘ ႏွစ္ဦးစလုံးသည္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားဥပေဒ(Myanmar Citizenship Law) အရ ထုတ္ေပးထားေသာ ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရးကတ္ျပား သို႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံသားျပဳကတ္ျပား သို႕မဟုတ္ ဧည္႔ႏိုင္ငံသားကတ္ျပား ၃ခုထဲက တစ္ခုခုကို လက္ဝယ္ရိွထားရပါမည္။အေျကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေျကာင့္ ႏိုင္ငံသားကတ္ျပားတစ္ခုမ်ွ လက္ဝယ္မရရိွသူမ်ားအေနျဖင့္ မိမိတို႕သက္ဆိုင္ရာ ျမိဳ႕နယ္ရိွ လူဝင္မႈ႕ ၾကီးျကပ္ေရးနွင့္ အလုပ္သမားဝန္ျကီးဌာန ဦးစီးအရာရိွ၏ ႏိုင္ငံသားကတ္ေလ်ာက္ထားေျကာင္း အသိအမွတ္ျပဳ အေထာက္ အထားစာရြက္စာတမ္းတစ္ခုကို တကၠသိုလ္ဝင္ခြင့္ေလ်ွာက္လႊာတြင္ ပူးတဲြ တင္ျပရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ မတင္ျပႏိုင္ပါက မိမိေလ်ွာက္ထားေသာ အသက္ေမြးဝမ္းေျကာင္း တကၠသိုလ္ကို လက္ျပႏႈတ္ဆက္ရေပ လိမ့္မည္။တားဆီးပိတ္ပင္ျခင္း ခံရေပလိမ့္မည္။
ဤအခ်က္သည္ ေသြးေႏွာသတ္မွတ္ခံသူ ႏိုင္ငံသားအားလုံးအေပၚ ပညာေရးဝန္ျကီးဌာန ႏွင့္ လဝက ဌာနတို႕ သေဘာတူက်င့္သုံးေနေသာ လက္ရိွ မူဝါဒ တစ္ရပ္ျဖစ္ပါသည္။ ထိုမူဝါဒေျကာင့္ အဆင့္ျမင့္ အသက္ေမြး ဝမ္းေျကာင္း တကၠသိုလ္တက္ခြင့္ဆုံးရႈံးခဲ႕ရသူေတြ ဘဲြ႔လက္မွတ္မရသူေတြ ျပည္နယ္တိုင္းအနွံ ရိွေနပါ သည္။ထို႕အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လဝက ၏ ေသြးေႏွာ သတ္မွတ္ခံရသူ ႏိုင္ငံသားမ်ား လက္ရိွ ကိုင္ေဆာင္ ထားေသာ ၃ ေခါက္ခ်ိဳးမွတ္ပုံတင္ကတ္အေျကာင္းကို အလ်ဥ္းသင့္သလို တင္ျပခ်င္ပါသည္။ ထိုအေျကာင္းကို မသိလ်ွင္ မိမိရင္ေသြး၏ပညာေရးအနာဂတ္ကို မ်ားစြာ ထိခိုက္နစ္နာေစမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္က စာေရးသူသည္ ျမိဳ႕နယ္ လဝက ဦးစီးတစ္ဦးႏွင့္ ၃ ေခါက္ခ်ိဳး မွတ္ပုံတင္ကတ္ အေျကာင္း စကားစျမည္ ေျပာဆိုျဖစ္ခဲ့ပါသည္။
မိတ္ေဆြ”လဝက “ဦးစီးက “၁၉၅၈-၈၉ ေလာက္က ထုတ္ေပးခဲ႔ေသာ သုံးေခါင္ခ်ိဳး မွတ္ပုံတင္မ်ားကို ထိုအခ်ိန္က လူတိုင္းလိုလိုအား ေသေသခ်ာခ်ာ မစစ္ေဆးပဲ အေျခအေနအရ ထုတ္ေပးခဲ႔ျခင္းျဖစ္ေျကာင္း ယခုအခ်ိန္တြင္ တည္ဆဲဥပေဒ ၁၉၈၂ ခု ျမန္မာႏိုင္ငံသားဥပေဒျဖင့္ စစ္ေဆးျပီး ေလ်ာက္ထားသည့္ ကာယကံရွင္၏ မိဘ ဘိုးဘြားအေထာက္အထားမ်ားကို စိစစ္ျပီး ႏိုင္ငံသားကတ္မ်ား(ႏိုင္-ျပဳ-ဧည့္ သုံးမ်ိဳး) ထုတ္ေပးေန ရျခင္းျဖစ္ ပါတယ္လို႕ “စာေရးသူအား ေျပာဆိုခဲ႕ဖူးသည္ကို အမွတ္ရေနမိပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တိုင္းရင္းသား ၁၃၅ မ်ိဳးသာရိွသည္ သို႕မဟုတ္ ၁၄၃ မ်ိဳးသာရိွသည္ ဟူ၍ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ဥပေဒတြင္ တိတိက်က် ေဖာ္ျပထားျခင္းမရိွေပ။တိုင္းရင္းသား ၁၃၅ မ်ိဳးဟူသည္ နဝတ စစ္အစိုးရလက္ထက္က ႏိုင္ငံပိုင္သတင္းစာ ဗိုလ္တစ္ေထာင္တြင္ ေဆာင္းပါးရွင္ ျမန္ျပည္သား ဆိုသူက “တို႕ျပည္ေထာင္စု တိုင္းရင္းသား ၁၃၅ မ်ိဳးဟူ၍”ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ ေရးသားခဲ႕ဖူးပါသည္” ထိုေဆာင္းပါးရွင္၏ အာေဘာ္ ၁၃၅ လူမ်ိဳးကို ” အစဲြျပဳ၍ မီွျငမ္း၍ လဝက မွ အေသဆုပ္ကိုင္က အသုံးျပုေနဟန္ရိွေျကာင္း သုံးသပ္ မိပါသည္။
မဆလ တစ္ပါတီအာဏာရွင္ေခတ္ နဝတ နအဖ စစ္အစိုးေခတ္ႏွင့္ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရေခတ္ေတြမွာ ဗုဒၶ ဘာသာ ဝင္ လူဦးေရ ပိုမ်ားေအာင္ဆိုျပီး စစ္အရာရိွေတြကုိ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသျကီးရိွတိုင္းရင္းသူေတြႏွင့္ လက္ထပ္ခိုင္းျပီး ေသြးေႏွာေစခဲ႕ပါတယ္။လဝက ထိပ္တန္း ဝန္ျကီးႏွင့္ညႊန္ျကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ဆိုသူမ်ားကလည္း စစ္တပ္မွာ တာဝန္ယူခဲ႕ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားျဖစ္ေန၍ တစ္ေသြးတစ္သံ တစ္မိန္႔ျဖင့္ ယဥ္ပါးေနသူမ်ားျဖစ္ျကသည္ကို သတိျပုမိသည္။လဝက တာဝန္ရိွေတြကို အထက္စစ္အရာရိွမ်ားက အစည္းအေဝးေတြမွာ ႏႈတ္မိန္႕ အေထြေထြ နဲ႕ညႊန္ျကားခဲ႔တာေတြေျကာင့္ သန္းေခါင္စာရင္းလုပ္တဲ႕အခါမွာ မွတ္ပုံတင္ေလ်ာက္တဲ႕အခါမွာ လူမ်ိဳးအမည္ေတြေနရာမွာ ကာယကံရွင္ လာေလ်ွာက္သူေတြ ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္ မေျပာႏိုင္ရင္ မေျပာသလို “ဗမာ လူမ်ိဳး”ဟူ၍ျဖည့္စြက္ပါတယ္။နတ္ကိုးကြယ္တဲ႔တိုင္းရင္းသားေတြကိုလည္း ဗုဒၶဘာသာ လို႕ ျဖည့္လိုက္ပါတယ္။
စာေရးသူ၏ မိတ္ေဆြ ခ်င္းစစ္စစ္ တိုင္းရင္းသားအား ခ်င္းလဝက မွ ႏိုင္ကတ္ထုတ္ေပးရာတြက္ လူမ်ိဳး အမည္ေနရာတြင္ ခ်င္း– ဗမာဟူ၍ ထုတ္ေပးခဲ႕ပါသည္။ ဗုဒၶဘာသာမဟုတ္သူေတြကိုလည္း ဗုဒၶဘာသာ လို႕ျဖည့္ေပးခဲ႕ တာေတြ စာေရးသူရွမ္းျပည္နယ္ႏွင့္ မႏၱေလးတိုင္း မိုးကုတ္ျမိဳ႕ကို ေရာက္ခဲ႕စဥ္ ေတြ႔ရိွခဲ႕ရ ပါသည္။ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာကို အေျကာင္းျပဳ၍ ဗမာလူမ်ိဳး တိုင္းရင္းသားမ်ားျပားေရးမူကို ျပဳလုပ္ဖန္တီးခဲ႕သည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ားသည္ ျမန္မာျပည္တြင္ ဧကန္အမွန္ရိွေနပါသည္။ဥပမာျပရလ်ွင္ ဘဂၤလားေဒရွ႔္ႏိုင္ငံ မွဝင္လာျကေသာ ဒိုင္းနက္လူမ်ိဳးႏွင့္တရုတ္ကိုးကန္႕ လူမ်ိဳးမ်ားကို ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာ ဗုဒၶဘာသာျဖစ္ေသာေျကာင့္ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ နဝတ စစ္အစိုးေခတ္တြင္ တိုင္းရင္းသား၁၃၅ လူမ်ိဳးစုစာရင္းတြင္ ထည့္ေပးခဲ႔သည့္သမိုင္းသည္ အလြန္ထင္ရွားလွပါသည္။ ထို႔အျပင္ သမၼတေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္က ရွမ္းျပည္နယ္ ကလူဦးေရငါးေသာင္းခန္႕ရိွ တရုတ္စကားေျပာ တရုတ္ယဥ္ေက်းမႈ႕က်င့္သုံးေသာ မုန္းဝန္းတရုတ္ လူမ်ိဳးႏြယ္မ်ားကို ဗုဒၶဘာသာကို လက္ခံယုံျကည္ေသာေျကာင့္ မုန္းဝန္းဗမာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးႏြယ္အျဖစ္ သမၼတေဟာင္းဦးသိန္းစိန္ အမိန္႕ျဖင့္ တိုင္းရင္းသား အသစ္စာရင္းတြင္ထည့္ခဲ႕ပါသည္။ ထို႕ေျကာင့္ရွမ္း လူမ်ိဳးႏြယ္စုေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ တိုင္းရင္းသား ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားက ဤလုပ္ရပ္ကို အျပင္းအထန္ ကန္႕ကြက္ ခဲ႕ပါသည္။ သမၼတေဟာင္းဦးသိန္းစိန္အစိုးရ တာဝန္ရိွသူေတြအေနနဲ႕ ထိုလုပ္ရပ္မ်ိဳးကို “ေနာင္ခါလာ ေနာင္ခါေစ်း ေနာက္ျပသာနာ ေနာက္မွာရွင္းပါေစ” ဆိုသလို ရႈပ္ထားခဲ႕ဟန္ရိွသည္။ “ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေခတ္ အဆက္ဆက္က ခန္႕အပ္ထားတဲ႕ လဝက ဝန္ထမ္းအမ်ားစုမွာ ရခိုင္ႏွင့္ ဗမာ လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္ျကသည့္ အတြက္ လူမ်ိဳးျကီးဝါဒ က်င့္သုံးလိုသူမ်ား၏ စိတ္ကူးမ်ား ေအာင္ျမင္ေပါက္ေျမာက္ခဲ႕သည္။ ထင္သေလာက္ ခရီးေပါက္ခဲ႕ပါသည္၊ အျမတ္ထြက္ခဲ႕ပါသည္”ဟု ႏိုင္ငံေရးသမားေဟာင္းျကီး သခင္ခ်စ္ က ေျပာခဲ႕ဖူးပါသည္။
ျပီးခဲ႕တဲ႕အစိုးရ အဆက္ဆက္က ျမန္မာ လဝက တာဝန္ရိွသူမ်ားအေနျဖင့္ “လူကိုခင္ရင္ မူကို ျပင္သည္။လူကို မုန္းရင္မူကို သုံးသည့္ “လုပ္ရပ္မ်ား အေျမာက္အမ်ားရိွခဲ႕ဖူးပါသည္။ျပီးခဲ႕တဲ႕ ၂၀၁၇ ခု မတ္လက စာေရးသူရဲ႕ မိတ္ေဆြ အစၥလမ္ဘာသာဝင္တစ္ဦးသည္ ပိုက္ဆံအိတ္တစ္ခု အငွားယာဥ္ တစ္စီးေပၚတြင္ ေမ႔က်န္ခဲ႕သည္။ လူမႈ႕ေရးကြန္ရက္ Facebook ေပၚတြင္ ေဖာ္ျပပါလိပ္စာအတိုင္း ပို႕ေပးပါက ေက်းဇူးဆပ္ပါမည္”ဟု တင္ခဲ႕ေသာ္လည္း တစ္လျကာသည္အထိ မထူးျခားေသာအခါ ထုံးစံအတိုင္း ရဲစခန္းမွာ မွတ္ပုံတင္ေပ်ာက္ ဆုံးေျကာင္း ေထာက္ခံစာယူခဲ႕သည္။ျမို႕နယ္ လဝက ရုံးသြားကာ မွတ္ပုံတင္ျပန္ေလ်ွာက္ ခဲ႕သည္။ ၾကုံေတြ႔ခဲ႕ရေသာအခက္အခဲတစ္ခုမွာ ပထမဆုုံးအျကိမ္ ႏိုင္ကတ္ပန္းေရာင္ ေလ်ွာက္ထားစဥ္က ေတာင္းခံ ခဲ႕ေသာ မိဘႏွစ္ဦး၏ ႏိုင္ကတ္ ပန္းေရာင္မိတၴဴအျပင္ မိဘမ်ား၏ငယ္စာရင္းမ်ား(ပုံစံ ၁)ကို သက္ဆိုင္ရာ ျမိဳ႕နယ္ လဝက ရုံးမ်ားတြင္ အခ်ိန္ကုန္ ေငြကုန္ခံ ယူေပးခဲ႔ရရုံသာမက အလွမ္းေဝးေသာ ႏွစ္ဘက္အဖိုး အဖါြးမ်ား၏အေထာက္အထားပုံစံအခ်ိဳ႕ကိုပါ ယူေပးခဲ႕ရေလသည္။ ႏွစ္ဘက္ အဖိုး အဖြားမ်ား သည္ ၁၉၈၈ မတိုင္ခင္ ကြယ္လြန္ခဲ႕၍ ၃ ေခါက္ခ်ိဳးမွတ္ပုံတင္သာရိွခဲ႔ျကေပသည္။ ထိုေျကာင့္လည္း သူတို႕ရဲ႕ “၃ ေခါက္္ခ်ိဳးအမတ မွတ္ပုံတင္” မိတၴဴမ်ားကိုသာ ေပးခဲ႕ရေလသည္။ သို႕ေသာ္ ယခုအခ်ိန္အထိ စာေရးသူရ႕ဲမိတ္ေဆြခဗ်ာ မွတ္ပုံတင္မ႐ရိွေသး၍ ေထာက္ခံစာျဖင့္သာ ခရီးေဝးသြားေနရပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေထာက္အထားအျပည့္အစုံတင္ျပႏိုင္သူမ်ားသည္ပင္လ်ွင္ မွတ္ပုံတင္ေလ်ာက္ထားရာတြင္ ႏွစ္ခ်ိဳ႕ေနျခင္းကို ကမာၻ႕ႏိုင္ငံအသီးသီးက သိရိွခဲ႕လ်ွင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ပုံရိပ္သည္ က်ဆင္းသည္ထက္ က်ဆင္းေန မည္သာ ျဖစ္သည္။မိမိႏိုင္ငံသားတစ္ဦး ႏိုင္ငံသားကတ္မွတ္ပုံတင္ ႐ရိွဖို႕ရန္ ႏွစ္ခ်ီ ေစာင့္ရသည့္ တိုင္းျပည္။ မွတ္ပုံတင္ေပ်ာက္ဆုံး ျပန္ေလ်ွာက္လ်ွင္ ႏွစ္ခ်ီ ေစာင့္ေနရေသာတိုင္းျပည္မ်ိဳးတြင္ ျပည္ပမွ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏီွးျမႈပ္ႏွံသူမ်ား သည္ အလုံးအရင္းျဖင့္ ဝင္လာႏိုင္ဖြယ္ မရိွဟု စာေရးသူထင္ျမင္မိပါသည္။
အခ်ဳပ္ျဖင့္ဆိုရလ်ွင္ ဘာသာလူမ်ိဳး အသားမေရာင္ မခဲြျခားပဲ အက်င့္စာရိတၱေကာင္းမြန္ျပီး အရည္အခ်င္း အရည္ အေသြးရိွသူ လူစြမ္းအားအရင္းအျမစ္မ်ားကို ထိုက္တန္သည့္ေနရာမ်ားတြင္ ေနရာေပးခ်ိန္တန္ျပီျဖစ္သည္။ က်ဥ္းေျမာင္းသည့္ လူမ်ိဳးေရး ဘာသာေရး စိတ္ဓာတ္မ်ားကို ေျမျမႈပ္သျဂၤ ိဳလ္ခ်ိန္ တန္ျပီ ျဖစ္ပါေျကာင္း အျကံျပု တိုက္တြန္းအပ္ပါသည္။
ဂ်က္ဖရီတင္အုန္း(ရန္ကုန္စက္မႈ႕တကၠသိုလ္R.I.T)
Share:

28 July, 2017

ကုလ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြးေရး အဖြဲ႔ ရခိုင္ အႀကံေပး ေကာ္မရွင္ အစီရင္ခံစာ ေစာင့္ၾကည့္ ေစလို


ကိုဖီအာနန္ဦးေဆာင္တဲ့ ရခုိင္အၾကံေပးေကာ္မရွင္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ (၂၀၁၆)
ကိုဖီအာနန္ဦးေဆာင္တဲ့ ရခုိင္အၾကံေပးေကာ္မရွင္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ (၂၀၁၆)
 ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ဦးေဆာင္တဲ့ ရခုိင္အၾကံေပးေကာ္မရွင္ဘက္က ရခုိင္ျပည္ နယ္ အေရး အေျဖရွာႏုိင္ဖို႔ၾကိဳးပမ္းေနခ်ိန္ျဖစ္တဲ့အတြက္ ကုလသမဂၢဘက္က ျမန္မာႏုိင္ငံဆိုင္ရာ အခ်က္ အလက္ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔ တာဝန္မေပးခင္ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အစီရင္ခံစာကိုသာ အရင္ဆံုးေလ့လာ ပါလို႔ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔ဝင္တဦးက တိုက္တြန္းေျပာဆိုလုိက္ပါတယ္။ ရခိုင္အေရး အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းမယ့္ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔ေစလႊတ္ဖို႔ ကုလဘက္က ဦးေဆာင္မယ့္သူ အေျပာင္း အလဲေတြနဲ႔ စီစဥ္ေနခ်ိန္လည္းျဖစ္ပါတယ္။ အေသးစိတ္ မဆုမြန္ ေျပာျပပါမယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္အေရး အေျဖရွာႏုိင္ဖို႔ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္းကုိဖီအာနန္ဦးေဆာင္တဲ့ ရခိုင္ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ ဘက္က ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း ကြင္းဆင္းေဆာင္ရြက္ၿပီး အစီရင္ခံစာတင္ျပဖို႔ စီစဥ္ေဆာင္ ရြက္ေန ခ်ိန္ျဖစ္လို႔ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔ ျမန္မာအစိုးရက ႏိုင္ငံတြင္း လာခြင့္ မေပးႏုိင္ဘူး လို႔ေျပာဆိုထားခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။
ကုလဘက္က အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔ေစလႊတ္ဖို႔ စီစဥ္ေနေပမဲ့လို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းမွာ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ဦးေဆာင္တဲ့ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔အေနနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္ျပသနာကို အေျဖရွာႏုိင္ေအာင္ ၾကိဳးစားေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ အတြင္းေရးမွဴးေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ဦးေဆာင္တဲ့ ရခုိင္ အၾကံေပးေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ဝင္တဦးျဖစ္တဲ့ ေဒၚေစာခင္တင့္က ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းကို အခုလိုေျပာပါတယ္။
“ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ တကယ့္ကို အခက္အခဲနဲ႔ ႀကံဳေတြ႔ၿပီးေတာ့ ဒီအခက္အခဲထဲက အေျဖေကာင္းေတြ ကိုရၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုအေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္လုပ္ရမယ္ ဆိုတာက လူတိုင္းစိတ္ထဲမွာ လိုခ်င္တဲ့အရာပါ။ အခုအန္တီတို႔ ကိုဖီအာနန္ ေကာ္မရွင္ကိုဖြဲ႔ထားတယ္ဆိုတာကလည္း ျပည္တြင္းအဖြဲ႔အေနနဲ႔ အန္တီတို႔ကို ဖြဲ႔ေပးထားတာပါ။ ဒါက ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းကလည္း ပါလာတာဆိုတာကလည္း ျပည္တြင္းကေန အန္တီတို႔ ၆ ေယာက္ပါတယ္ဆိုေတာ့ ျပည္တြင္းရဲ႕ တကယ့္ေျမျပင္အေနအထားမွာ ဘာေတြျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာလည္း အန္တီတို႔ ျပည္တြင္းကလူေတြကလည္း ဒါကိုတင္ျပဖို႔ လုပ္ရမွာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီလိုအျမင္ ၂ မ်ိဳးၾကားမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခအေန အေျဖမွန္ရဖို႔ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ေဒသကို ေရရွည္မွာ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္လုပ္ဖို႔ ဘယ္လိုနည္းလမ္းေတြကို လုပ္ရင္ရမလဲ ၊ ဘာေတြကို အန္တီတို႔က အႀကံေပးရင္ေကာင္းမလဲ ဆိုတာအေပၚမွာ အန္တီတို႔က အမ်ားႀကီး ကြင္းဆင္းၿပီးေတာ့ တကယ့္ကို ေလ့လာခဲ့တဲ့ အဖြဲ႔ျဖစ္တယ္ ။ အန္တီတို႔ ကိုယ္တိုင္ ကလည္း ရခိုင္ေဒသအေပၚမွာ တကယ့္ကို ထဲထဲ၀င္၀င္ႏွစ္ႏွစ္ၿခိဳက္ၿခိဳက္ အန္တီတို႔က ဒါ စံုစမ္းေလ့လာ သိထားတဲ့ သူေတြလည္းျဖစ္တယ္။ အန္တီအေနနဲ႔ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ဒီအခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး ကုလက ခ်မွတ္တဲ့ဟာက ျမန္မာႏိုင္ငံသားတေယာက္အေနနဲ႔ အန္တီအေနနဲ႔ မလိုလားအပ္ဘူးလို႔ ယူဆပါတယ္။”
အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္ လူမ်ိဳးေရးဘာသာေရးဆန္တဲ့ ပဋိပကၡေတြျဖစ္ပြားမႈေတြနဲ႔ အေျခခံျပသနာ ရင္းျမစ္ေတြ နဲ႔ နယ္ေျမတည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးကို အခက္ေတြ႔ေစတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြနဲ႔ရင္ဆိုင္ေနရဆဲ အေျခအေန ကိုလည္း ႏုိင္ငံတကာဘက္က သေဘာေပါက္နားလည္ေစခ်င္တယ္လို႔လည္း ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ဝင္ ေဒၚေစာခင္တင့္ ကေျပာပါတယ္။
“ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အန္တီတို႔ လုပ္ေနၿပီေလ။ အန္တီတို႔ေတြ ဘက္မလိုက္ပဲနဲ႔ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ ဒါအေျဖတခုကို ဘယ္လိုရမလဲဆိုတာကို အန္တီတို႔ စဥ္းစားၿပီးေတာ့ ရွာေဖြတယ္၊ အႀကံျပဳတယ္ လုပ္ေနတယ္။ ဒါေတြကို ၿပီးေအာင္မေစာင့္ႏိုင္ပဲ သူတို႔လိုခ်င္တာ ျဖစ္ခ်င္တာကုိ အေလာႀကီးၿပီးေတာ့ သူတို႔လုပ္ေနတယ္လို႔ အဲလိုခံစားရတယ္။ အန္တီတို႔ လုပ္သင့္လုပ္ထိုက္တာေတြရွိတယ္ ဟိုတုန္းကမလုပ္ခဲ့တာေတြကို ဒီကေန႔မွ ျပန္လုပ္ရတယ္ဆိုေတာ့ အန္တီတို႔မွာ လုပ္ရကိုင္ရတာေတြ ခက္ခဲတာေတြရွိပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ကိုယ့္ စိတ္တိုင္းက် လုပ္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ သြားၿငိတာေပါ့ေနာ္ ။ ဆုိေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ စိတ္တိုင္း က်လည္း အန္တီတို႔ လုပ္လို႔မရဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ကိုယ့္ျပည္တြင္းေရးျပႆနာကို ကိုယ္ပဲနားလည္တာေပါ့ေနာ္ ဆိုေတာ့ ဒါေတြကို ႏိုင္ငံတကာလည္း ညီညြတ္ေအာင္ အန္တီတို႔ ေဒသခံေတြအေနနဲ႔လည္း ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့ ခရီးတခုကို လမ္းဖြင့္ေပးႏိုင္ေအာင္ ဒါေတြအေပၚမွာ အန္တီတို႔ အခ်က္အလက္အမ်ားႀကီးရွာၿပီးေတာ့ အႀကံေပးထားပါတယ္။”
ကိုဖီအာနန္ ေကာ္မရွင္ဘက္က အစီရင္ခံစာကိုလည္း ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတနဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ တို႔နဲ႔ ျပည္သူေတြကို မၾကာခင္တင္ျပသြားဖို႔ရွိေနတဲ့အေၾကာင္းလည္း ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔ဝင္ေဒၚေစာခင္တင့္ ကေျပာပါတယ္။
“က်မတို႔က ဒီၾသဂုတ္လ ေနာက္ဆံုးအပတ္မွာေတာ့ ဒီ Report ကိုထုတ္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ ဒီ Report မွာ English နဲ႔ေရးထားတာကို Burmese translate လုပ္တဲ့ေနရာမွာလည္း translate လုပ္ တာေတြ အားလံုးမွန္ေအာင္ေပါ့ေနာ္ အန္တီတို႔ဘက္က ေကာ္မရွင္၀င္ေတြ အကုန္လံုး ဒါကို အေသး စိတ္ေလ့လာၿပီးေတာ့ လုပ္ဖို႔အစီအစဥ္ရွိပါတယ္။ ဒါေတြအေပၚမွာလည္း အန္တီတို႔ဘက္က အမွားမရွိေအာင္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ေတာ့ အန္တီတို႔ ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။”
ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီက ဖြဲ႔စည္းလိုက္တဲ႔ ျမန္မာဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖြဲ႔ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းက အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ေဒသတြင္း စစ္တပ္နဲ႔ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႔ေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ၊ အႏုိင္က်င့္မႈ ဆိုင္ရာ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းၿပီး ကုလသမဂၢကို တင္ျပဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔ ကိုေခါင္းေဆာင္မယ့္ ေခါင္းေဆာင္သစ္တဦးကို ကုလသမဂၢက ေျပာင္းလဲ ခန္႔အပ္လိုက္ပါတယ္။
မူလက အဖြဲ႔ ဥကၠဌ အျဖစ္ တာ၀န္ယူထားတဲ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံက တရား႐ုံးခ်ဳပ္ေရွ႕ေန Indira Jaising ကို အဖြဲ႔က ဖယ္ရွားၿပီး အင္ဒိုနီးရွား ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ အျဖစ္ တာ၀န္ယူခဲ႔သူ Marzuki Darusman ကို ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္ အေရး ေကာင္စီ ဥကၠဌက အစားထုိး ခန္႔အပ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အိႏၵိယႏုိင္ငံက တရား႐ုံးခ်ဳပ္ေရွ႕ေန Indira Jaising ကို ဘာေၾကာင့္ အဖြဲ႔ကေန ဖယ္ရွားလိုက္ရသလဲ ဆိုတာကိုေတာ့ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီ ဘက္က ေျပာဆိုျခင္း မရွိပါဘူး။
Share:

ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕က ကယ္ဆယ္ေရး စခန္းမွာ ေနထိုင္ သူ မ်ား ကုိယ္႔ ေနရာ ကုိယ္ေနထုိင္ လုိေၾကာင္း VOA ေၿပာ ၿပၿခင္း – Video



ရခိုုင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕က ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းမွာေနထိုင္ေနရသူေတြ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕ခံေတြအေနနဲ႔ ဘယ္လိုု သေဘာထားၾကပါသလဲ ဆုိတာေတြကိုု ေက်ာက္ျဖဴ ၿမိဳ႔ ကို ကိုယ္တိုင္သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ VOA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက အစီအစဥ္ ပထမပို္င္း မွာ တင္ဆက္ ထားပါတယ္။
Originally published at – https://burmese.voanews.com/a/3961351.html
Share:

ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အိမ္တစ္လုံး ဗလီထင္ၿပီး အေဆာက္ အအုံ ဖ်က္ခံရ



ဗလီ
မႏၲေလးတိုင္း၊ ေက်ာက္ပန္းေတာင္း ၿမိဳ႕နယ္ မွာ ေဆာက္လက္စ အေဆာက္ အအုံ တစ္ခု ကို ဗလီ နဲ႔ တူတယ္ ဆိုၿပီး ၿဖိဳဖ်က္ ေပးဖို႔ လူတစ္စုက ေတာင္း ဆို ခဲ့ၾကပါတယ္။
လူေပါင္း မ်ားစြာ စုျပဳံ ဝိုင္းအုံ လာတဲ့ အတြက္ ရပ္ရြာ ဆူပူမွာ ကို စိုးရိမ္တာေၾကာင့္ ေနာက္ဆုံး မွာ အဲဒီ အေဆာက္အအုံ ကို ဖ်က္ေပး လိုက္ရတာလို႔ အာဏာပိုင္ေတြက ေျပာပါတယ္။
ဇူလိုင္လ ၂၇ ရက္ေန႔မွာ ေက်ာက္ပန္းေတာင္း ၿမိဳ႕တဝိုက္က ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ လူေတြက ဒီအေဆာက္အအုံေရွ႕မွာ ဖ်က္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသလို ၊ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ အနားက လာၾကည့္သူေတြေရာ မ်ားျပားလာကာ ႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္လာတာေၾကာင့္ အေျခအေနကို ထိန္းသိမ္းတဲ့ အေနနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ၊ ၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဖေတြ ၊ ရပ္ကြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အဖြဲ႕ေတြ အားလုံး တိုင္ပင္ကာ အေဆာက္အအုံကို ဖ်က္ေပးခဲ့တာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေက်ာက္ပန္းေတာင္း ကိုယ္စားျပဳ NLD ပါတီ က တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဝင္းခိုင္ ကေျပာပါတယ္။
အဖ်က္ခံရတဲ့ အေဆာက္အအုံဟာ ေက်ာက္ပန္းေတာင္း ၿမိဳ႕နယ္ သာယာေအး ရပ္ကြက္မွာ ရွိၿပီး ေဆာက္လုပ္ဆဲ ျဖစ္ေပမယ့္ စည္ပင္ခြင့္ျပဳခ်က္ ေတာင္းထားတာ မရွိဘဲ ေဆာက္ခဲ့တာလို႔ ေက်ာက္ပန္းေတာင္း အမတ္ဦးဝင္းခိုင္ က အတည္ျပဳ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ဒီအေဆာက္ အအုံဟာ အျပင္ပန္း ၿပီးလာခ်ိန္မွာ တျဖည္းျဖည္း ဗလီ နဲ႔ တူလာတယ္လို႔ ေျပာဆိုမႈေတြ ရွိလာခဲ့ၿပီး အလုံးအထည္ ေပၚလာခ်ိန္မွာ အခုလို ျပႆနာ တက္ခဲ့တာလို႔ ဦးဝင္းခိုင္က ဆိုပါတယ္။
ပိုင္ရွင္ဟာ အနားက ရြာေတြဖက္ကလို႔ ဆိုၿပီး ျမန္မာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ျဖစ္ေပမယ့္ အခင္းျဖစ္ပြားခ်ိန္မွာ ထြက္ေျပး သြားတယ္လို႔ ေက်ာက္ပန္းေတာင္း လႊတ္ေတာ္ အမတ္ က ေျပာပါတယ္။
ေက်ာက္ပန္းေတာင္ ၿမိဳ႕နယ္ဟာ ပုပၸား ေတာင္ရဲ့ အေနာက္ေတာင္ဖက္မွာ ရွိၿပီး ေရွး အဆက္ဆက္ ကတည္းက ဘာသာျခား မရွိတဲ့ ဗုဒၶဘာသာဝင္ အမ်ားစု ေနထိုင္ရာ ၿမိဳ႕အျဖစ္ လူသိမ်ားပါတယ္
Share:

New chairman appointed to U.N. mission probing Myanmar abuses

YANGON (Reuters) - The United Nations' Human Rights Council has replaced the chairwoman of a team investigating allegations of killings and rape by Myanmar's security forces, it said on Thursday, amid concerns over her perceived bias.
Indian Supreme Court advocate Indira Jaising was initially named to chair the fact-finding mission, which has a focus on the western state of Rakhine that is home to the stateless Rohingya Muslim minority.
Council president Joaquín Alexander Maza Martelli had decided to replace Jaising with Marzuki Darusman, a former attorney-general of Indonesia who has previously conducted rights investigations on North Korea, the council said in a statement from its headquarters in Geneva.
Jaising was appointed to lead the panel in May, after a resolution passed by the Human Rights Council in March calling for a team to be sent to look into the abuse claims.
The panel's two other members, Harvard-trained Sri Lankan lawyer Radhika Coomaraswamy and Australian consultant Christopher Dominic Sidoti, remain in place.
Myanmar has said it will refuse visas to the commissioners, arguing the mission would aggravate tension in Rakhine.
"As in all such cases, the mission will make it a priority to reach out to and engage constructively with the government and other relevant interlocutors," the council said. 
"The Human Rights Council reiterates its hope that the government of Myanmar will grant the mission unfettered access to affected areas."  
The statement did not give any reason for the change of personnel, but a U.N. official told Reuters Jaising agreed to step down after the council president raised concerns about public comments she made that could be seen as indicating bias.
The official requested anonymity, in the absence of authorization to speak to reporters.
The panel was formed after the U.N. High Commissioner on Human Rights said Myanmar security forces probably committed crimes against humanity, and possibly, ethnic cleansing of Rohingya civilians.
Rohingya militants killed nine border guards in October, sparking a response in which the army was accused of raping Rohingya women, shooting villagers on sight and burning down homes, sending an estimated 75,000 people fleeing to Bangladesh.
Many in Myanmar see the Rohingya as illegal immigrants from Bangladesh, although about 1.1 million of them live in Rakhine and say their roots in the region go back generations.

'Perceived Bias'

The U.N official and a human rights advocate familiar with discussions around the mission told Reuters that Jaising's comments had stirred concern among U.N. officials in Geneva that she would not be considered impartial.
After her appointment, Jaising was quoted by broadcaster Al Jazeera as saying the Rohingyas' situation in Myanmar "is especially deplorable because they face the risk of genocide".
"If there's any perceived bias...it undermines the credibility of the mission before it has started," said the U.N. official.
Jaising declined to comment when contacted by telephone on Thursday.
The panel will meet in Geneva in August, the statement said, and is expected to give a verbal update on its progress to the Human Rights Council in September before a final report in March.
Darusman is a veteran U.N. human rights investigator, having served as special rapporteur on human rights in North Korea and taken part in a landmark Commission of Inquiry on the North.
He also chaired a U.N. panel of experts on war crimes committed in the final months of Sri Lanka’s long civil war.
Reporting by Simon Lewis; additional reporting by Stephanie Nebehay in GENEVA and Krishna N. Das in NEW DELHI; Editing by Clarence Fernandez
Share:

Nawaz Sharif steps down as PM after SC's disqualification verdict

July 28, 2017
The Supreme Court on Friday disqualified Prime Minister Nawaz Sharif from holding public office in a landmark decision on the Panama Papers case.
Shortly after, the PM House issued a notification saying that Nawaz Sharif, despite having "strong reservations" on the SC’s verdict, has stepped down from his post as the premier. Reacting to the court's order, a PML-N spokesperson said that the party will utilise all legal and constitutional means to contest the verdict.
The decision brings Sharif's third term in power to an unceremonious end, roughly one year before the scheduled general elections which would have seen him become the first Pakistani prime minister to complete a full five-year term. It is unclear at the moment who will be appointed to take over the post till the next general elections, which are scheduled for 2018.
The Election Commission of Pakistan (ECP) has been asked to de-notify the prime minister from his National Assembly seat to fulfill the technicalities of implementing the order. The Supreme Court said the ECP should de-seat the PM for not disclosing his role in the Dubai-based Capital FZE company in his nomination papers, saying that this meant he was not "honest".
Justice Ejaz Afzal Khan, who had headed the apex court's implementation bench following its April 20 order on the Panama Papers case, announced that the larger bench had unanimously deemed PM Sharif unfit for holding office and would also order an accountability court to open references against him and his family.
The judges ruled that he had been dishonest to parliament and the courts, and could not be deemed fit for his office.
The judgement was announced shortly after 12:00pm.
Justice Khan said that the bench had recommended that all material collected by the joint investigation team (JIT) tasked with probing the Sharif family's financial dealings would be sent to an accountability court within six weeks.
The bench said that on the basis of this information, cases would be opened against Finance Minister Ishaq Dar; MNA Captain Muhammad Safdar; Maryam, Hassan and Hussain Nawaz; as well as the premier.
A judgement on these references should be announced within six months, he said.
One judge will oversee the implementation of this order. The judges "commended and appreciated" the hard work and efforts made by members of the JIT in preparing and filing a comprehensive and detailed report. "Their tenure of service shall be safeguarded and protected and no adverse action of any nature including transfer and posting shall be taken against them without informing the monitoring Judge of this Court nominated by the Honourable Chief Justice of Pakistan," reads the court order.

Finance minister to be disqualified

Finance Minister Ishaq Dar and Captain Safdar, who is an MNA, were also declared unfit for office.
ECP has been directed to de-seat Dar for being unable to explain his ownership of assets beyond his means.

'PM holds office unless told otherwise by the president'

According to Attorney General of Pakistan Ashtar Ausaf Ali, the prime minister still holds the office, "and will continue to do so until the president asks him otherwise."
Under Article 190 of the Constitution, it is the president’s prerogative to decide whether a sitting prime minister should be asked to step down or not.
In its decision, the Supreme Court has specifically asked the president to "ensure a smooth transition for the democratic process."

The lead up

From Friday morning, all eyes were on Courtroom No. 1 of the Supreme Court in Islamabad, where a five-judge bench was set to announce the much-awaited verdict on the Panama Papers case at 11:30am. The proceedings started around half an hour later.
The original five-member bench of the Supreme Court which heard the Panama Papers case issued the final verdict. Justices Asif Saeed Khosa, Ejaz Afzal Khan, Gulzar Ahmed, Sheikh Azmat Saeed, Ijazul Ahsan were present for the hearing.
According to media reports, the courtroom was filled to capacity as prominent politicians, lawyers and journalists crowded the room to hear the judges decide Prime Minister Nawaz Sharif's fate.
The twin cities of Islamabad and Rawalpindi had been on high alert in anticipation of the SC verdict.
The Red Zone had also been partially sealed and people were only being allowed inside after undergoing identification and strict security checks.


Paramilitary soldiers and policemen cordon off the main entrance of the Supreme Court building.— AFP
Rangers and Frontier Constabulary personnel had been deployed at the Supreme Court and the Red Zone to assist the police.

Speculations before SC judgement

Over the last few days, the entire country had been awaiting the apex court's verdict with bated breath. Gossip, speculation and rumours had been rife over when the final verdict would be announced and what conclusion the judges would arrive at. The most important question of all remained whether the prime minister would be unseated or not.
On Thursday evening, the Supreme Court office had put all speculation to rest when it issued a supplementary cause list heralding the announcement of the judgement on Friday.
On the announcement that the larger bench would deliver the judgement, legal observers took the view that the earlier minority judgement, which recommended sending the prime minister packing, may become a majority view in case even one of the three majority judges ruled against the prime minister.
The court could also rule that there is still not enough evidence to topple Sharif, and call for a further investigation.

SC set to announce the judgement that could topple PM Nawaz Sharif. —AFP

April 20 order and JIT investigation

The April 20 judgement issued by the larger bench in the Panama Papers case had been split 3-2 among the five judges, with two dissenting notes from Justice Asif Saeed Khosa and Justice Gulzar Ahmed. Justice Ejaz Afzal authored the majority opinion in the 540-page judgement.
The two judges who ruled against PM Nawaz Sharif had said he should be disqualified as he could not be considered 'honest' and 'truthful' (ameen and sadiq), whereas the other three were in favour of forming a joint investigation team (JIT) to definitively answer the question of whether the allegations against the prime minister were true or not.
The court had further said that: "upon receipt of the reports, periodic or final of the JIT, as the case may be, the matter of disqualification of respondent No. 1 [Nawaz Sharif] shall be considered. If found necessary for passing an appropriate order in this behalf, [Nawaz Sharif or any other person may be summoned and examined."
A special bench of the Supreme Court was subsequently constituted to examine the case under Section 184/3 of the Constitution. The bench comprised the three judges who had prevailed.
The Sup­reme Court had on May 6 formed the JIT, putting a senior officer of the Federal Investigation Agency (FIA) in charge.
After considering the background and antecedents of the officer, FIA’s Additional Director General Wajid Zia, a grade 21 officer, was appointed head of the probe team.
Amer Aziz of the State Bank of Pakistan, Executive Director of the Securities and Exchange Commission of Pakistan Bilal Rasool, National Accountability Bureau Director Irfan Naeem Mangi, Brig Muha­mmad Nauman Saeed of Inter-Services Intelligence and Brig Kamran Khurshid of the Military Intelligence were appointed as the remaining members of the team.
The six-member JIT's damning report, submitted after a 60-day investigation that sought answers to 13 questions raised by the Supreme Court's larger bench, had maintained that Prime Minister’s family owned assets beyond its known sources of income. It declared that both Hussain and Hassan Nawaz were used as proxies to build family assets.
Consequently, the six-man JIT concluded that it was compelled to refer to sections 9(a)(v) and 14(c) of the National Accountability Ordinance (NAO) 1999, which deal with corruption and corrupt practices, though such charges are yet to be proven in an accountability court.
The JIT report also highlighted Articles 122, 117, 129 and other sections of the Qanoon-i-Shahadat Order 1984 (Law of Evidence), which places the burden of disproving the allegations on the person facing accusations.
The JIT pointed out failure on the part of the Sharifs to produce the required information that would confirm their “known sources of income”, saying that prima facie, it amounted to saying that they were not able to reconcile their assets with their means of income.
The prime minister's daughter, Maryam Nawaz, had on the same evening issued a strongly-worded statement on behalf of the PML-N, saying:
"JIT report REJECTED. Every contradiction will not only be contested but decimated in SC. NOT a penny of public exchequer involved: PMLN."
Her tweet followed a press conference conducted by four senior PML-N leaders, who had taken turns to criticise the JIT report as 'serving Imran Khan's agenda'.
The Sharif family's legal team's strategy in subsequent hearings had focused on discrediting the report, the evidence collected and the means used to do so, and raising questions about the impartiality and capability of the six men who had comprised the JIT.
Share:

ကုလအခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး ေခါင္းေဆာင္သစ္ ေျပာင္းလဲခန္႔အပ္

ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာ ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ အသစ္ Marzuki Darusman

ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာ ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ကို ကုလသမဂၢက အသစ္ေျပာင္းလဲ ခန္႔အပ္လိုက္ပါတယ္။ မူလက အဖြဲ႔ ဥကၠဌ အျဖစ္ တာ၀န္ယူထားတဲ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံက တရား႐ုံးခ်ဳပ္ေရွ႕ေန Indira Jaising ကို အဖြဲ႔က ဖယ္ရွားၿပီး အင္ဒိုနီးရွား ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ အျဖစ္ တာ၀န္ယူခဲ႔သူ Marzuki Darusman ကို ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီ ဥကၠဌက အစားထုိး ခန္႔အပ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။
မစၥတာ Darusman ကေတာ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ ေျမာက္ကိုရီးယား လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန ဆုိင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ အျဖစ္ တာ၀န္ယူခဲ႔သူပါ။ အသစ္ဖြဲ႔စည္းလုိက္တဲ႔ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖြဲ႔မွာေတာ့ အင္ဒိုနီးရွားေရွ႕ေနခ်ဳပ္ေဟာင္း Marzuki Darusman က ဦးေဆာင္မွာ ျဖစ္ၿပီး သီရိလကၤာႏုိင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ေဟာင္း Radhika Coomaraswamy၊ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ Christopher Dominic Sidoti တုိ႔က အဖဲြ႔၀င္ေတြအျဖစ္ တာ၀န္ယူမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အိႏၵိယႏုိင္ငံက တရား႐ုံးခ်ဳပ္ေရွ႕ေန Indira Jaising ကို ဘာေၾကာင့္ အဖြဲ႔ကေန ဖယ္ရွားလိုက္ရသလဲ ဆိုတာကိုေတာ့ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီဘက္က ေျပာဆိုျခင္း မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ Indira Jasing က အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံရၿပီးေနာက္ Al Jazeera သတင္းဌာနနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခန္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံက ရိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္ခံရမယ့္ အေျခအေနမ်ိဳးနဲ႔ ရင္ဆိုင္လာရႏုိင္တာေၾကာင့္ အေျခအေနက အေတာ္ကိုဘဲ မႏွစ္ၿမိဳ႕ဖြယ္ ေကာင္းပါတယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ႔တာပါ။ အဖြဲ႔ရဲ႕ လုပ္ငန္းေတြ မစခင္မွာ အခုလို ေျပာဆိုခ်က္ဟာဆိုရင္ အခ်က္အလက္ရွာ အဖြဲ႔ အေပၚ အမ်ားယံုၾကည္ လက္ခံႏုိင္မႈ အေပၚမွာ ထိခုိက္ႏုိင္တယ္ဆိုတဲ႔ ေ၀ဖန္မႈေတြလည္း ရွိခဲ႔ပါတယ္။
ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီက ဖြဲ႔စည္းလိုက္တဲ႔ ျမန္မာဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖြဲ႔ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းက အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ေဒသတြင္း စစ္တပ္နဲ႔ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႔ေတြရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ၊ အႏုိင္က်င့္မႈ ဆိုင္ရာ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းၿပီး ကုလသမဂၢကို တင္ျပဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ အစိုးရဘက္ကေတာ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖြဲ႔ကို ႏုိင္ငံတြင္း ၀င္ေရာက္ခြင့္ မျပဳဘူးလို႔ မူလက ေျပာဆိုထားတာပါ။
အခု အသစ္ဖြဲ႔စည္းလိုက္တဲ႔ ကုလ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖြဲ႔နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေတာ့ ျမန္မာ အစိုးရဘက္က တုံ႔ျပန္ထားတာ မရွိေသးပါဘူး။ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖြဲ႔ အေနနဲ႔ လာမယ့္ စက္တင္ဘာမွာ ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကို ကုလသမဂၢလူ႔အခြင့္အေရး ေကာင္စီကို ႏႈတ္နဲ႔ အစီရင္ခံရမွာ ျဖစ္ၿပီး လာမယ့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္လမွာေတာ့ အစီရင္ခံစာ ေရးသားတင္သြင္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
Share:

27 July, 2017

ကမာၻ႔ အႀကီးမားဆံုး ေလယဥ္တင္ စစ္သေဘၤာႀကီး



အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၃ ဘီလီယံ အကုန္အက်ခံၿပီး ၈ ႏွစ္ၾကာ တည္ေဆာက္ခဲ့ရတဲ့ အေမရိကန္ေရတပ္ရဲ႕ အဆင့္အျမင့္ဆံုး ဧရာမ ေလယဥ္တင္ သေဘၤာႀကီး USS Gerald R. Ford ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ရဲ႕ ရန္သူႏိုင္ငံေတြ အခုေလာက္ဆိုရင္ မ်က္ခံုး လႈပ္ေနေလာက္ၿပီ !!!
USS Gerald R. Ford, dubbed “the most advanced aircraft carrier of U.S. Navy”, was commissioned in Virginia.
The 13-billion-U.S.-dollar ship, named after former U.S. President Gerald R. Ford, was delivered to the Navy in late May, after eight years of construction, development, and testing.
Credit: New China TV
Share:

ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆုိင္ရာ အေမရိကန္ ဘ႑ာေရး ဝန္ေဆာင္မႈ အဖြဲ႔ ေရာက္ရွိ

Image may contain: 4 people, people standing, suit and indoor
Image may contain: 4 people, indoor
Image may contain: 4 people, people smiling, people standing and suit

Image may contain: 7 people, people smiling, people standing, suit and indoor
သံအမတ္ႀကီး မာစီရယ္လ္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အေမရိကန္ဘ႑ာေရးဝန္ေဆာင္မႈအဖြဲ႔ကုိ ဇူလုိင္လ ၂၅ ရက္ကႀကိဳဆုိ ဧည့္ခံခဲ့ပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႔ေရာက္ရွိေရးအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာအေမရိကန္ ကုန္သည္ႀကီး မ်ား အသင္း၊ အေမရိကန္ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ေဆာင္မႈဌာနအျပင္ အေမရိကန္ သံရုံးက အျခားေသာဌာနခြဲေတြက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကတာပါ။ ဒီအဖြဲ႔ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဘ႑ာေရးက႑ဖြ႔ံၿဖဳိးေရးနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေပၚထြန္းလာေနတဲ့ ေစ်းကြက္အေၾကာင္း အေမရိကန္ ကုမၸဏီေတြကုိ ျပသဖုိ႔ပါ။ ဒါဟာ အရည္အေသြးျမင့္ ႏုိင္ငံတကာ လုပ္ငန္းႀကီးေတြကုိ ဆြဲေဆာင္ဖုိ႔ လုိအပ္ေနတဲ့အေၾကာင္းနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕အားလုံးပါဝင္ႏုိင္ေသာစီးပြားေရးဖြ႔ံၿဖဳိးမႈအတြက္ ဒီအေျပာင္းအလဲေတြက ေဆာင္ၾကဥ္းေပးႏုိင္တဲ့ အက်ဳိးေက်းဇူးေတြကို ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ ပုဂၢလိက က႑ဆုိင္ရာ ကုိယ္စားလွယ္ေတြ နားလည္သေဘာေပါက္ႏုိင္ဖုိ႔ အခြင့္အလမ္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႔ဟာ ဘ႑ာေရးနဲ႔ အာမခံလုပ္ငန္းဆုိင္ရာ ပုဂၢလိကက႑နဲ႔ အစိုးရက႑ ထဲက အေရးပါတဲ့ပုဂၢဳိလ္ေတြနဲ႔ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕မွာေတြဆုံခဲ့ၿပီး သံအမတ္ႀကီးရဲ႕ေနအိမ္မွာ ဧည့္ခံပြဲက်င္းပခဲ့တာပါ။ ဒီအဖြဲ႔ဟာ ေနျပည္ေတာ္ကုိ ဆက္လက္ထြက္ခြာမွာျဖစ္ၿပီး အစုိးရတာဝန္ရွိပုဂၢဳိလ္ေတြနဲ႔ေတြ႔ဆုံကာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဘ႑ာေရး က႑ဘယ္လုိနည္းနဲ႔ျမန္ျမန္တုိးတက္ဖြ႔ံၿဖဳိးႏုိင္ၿပီး ကမာၻ႔စီးပြားေရး အသုိက္အဝန္းနဲ႔ ေပါင္းစည္းႏုိင္ မလဲ ဆုိတာေတြ ေဆြးေႏြးၾကမွာျဖစ္ပါတယ္။
Ambassador Marciel welcomed the U.S. Financial Services Mission to Myanmar on July 25. This mission is organized by AmCham Myanmar with support from the U.S. Commercial Service and other Embassy sections. The Mission aims to help develop Myanmar’s financial sector and expose U.S. companies to Myanmar’s emerging market. This is an opportunity for the Myanmar government and private sector representatives to understand changes needed to attract high-quality international firms, and the benefits these changes can bring to support inclusive economic growth in Myanmar. The mission held meetings in Yangon with private sector and key government stakeholders in the banking and insurance sectors culminating with a reception at the Ambassador’s residence. It will continue to Naypyitaw for meetings with government officials to discuss how Myanmar’s financial sector can develop more quickly and integrate with the global economy.

Share:

26 July, 2017

ဆီးခုံ ခ်င္းဆက္ အျမႊာ ညီေနာင္ မႏၱေလး ကေလး ေဆးရုံႀကီးမွာ ခြဲစိတ္မႈေအာင္ျမင္

ဆီးခုံခ်င္းဆက္ အျမႊာညီအစ္ကုိအား မႏၱေလး ခုတင္ ၅၅၀ ဆံ့ ကေလးေဆးရုံႀကီး၌ အႀကီးစား ခြဲစိတ္မႈျပဳ လုပ္ခ့ံပါတယ္။
ဆီးခုံခ်င္းဆက္ အျမႊာညီအစ္ကုိ ေမာင္ေ၀ယံၿငိမ္းႏွင့္ ေမာင္ေ၀ယံဟိန္းတုိ႔ကို မႏၱေလး ခုတင္ ၅၅၀ ဆံ့ ကေလးေဆးရုံႀကီးမွာ မတ္ ၂၃ ရက္ နံနက္ ၆ နာရီအခ်ိန္ခန္႔မွ စတင္ကာ အႀကီးစားခြဲစိတ္ကုသမႈမ်ားျပဳ လုပ္ခဲ့ တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ Conjoined twins  ကိုပါေမာကၡ(ေမာင္ေမာင္လြင္,ကိုသူရဦး) တို႕က ခြဲခ့ဲ ပါသည္။ ဒီည ၉ နာရီခြဲ မွာ အခက္အခဲမ်ားကိုေက်ာ္ျဖတ္ျပီး ခြဲစိတ္မႈေအာင္ျမင္ခ့ဲေႀကာင္းႀကား သိရပါသည္။
ဆီးခုံခ်င္းဆက္ အျမႊာညီအစ္ကုိအား မႏၱေလး ခုတင္ ၅၅၀ ဆံ့ ကေလးေဆးရုံႀကီး၌ အႀကီးစား ခြဲစိတ္မႈျပဳ လုပ္ခ့ံပါတယ္။
ဆီးခုံခ်င္းဆက္ အျမႊာညီအစ္ကုိ ေမာင္ေ၀ယံၿငိမ္းႏွင့္ ေမာင္ေ၀ယံဟိန္းတုိ႔ကို မႏၱေလး ခုတင္ ၅၅၀ ဆံ့ ကေလးေဆးရုံႀကီးမွာ မတ္ ၂၃ ရက္ နံနက္ ၆ နာရီအခ်ိန္ခန္႔မွ စတင္ကာ အႀကီးစားခြဲစိတ္ကုသမႈမ်ားျပဳ လုပ္ခဲ့ တယ္ လို႔ သိရပါတယ္။

Image may contain: 1 person

Image may contain: one or more people
Image may contain: one or more people and people sleeping
Image may contain: one or more people and people sleeping
Image may contain: 1 person, sitting
Image may contain: 6 people, people smiling, people sittingNo automatic alt text available.
Share:

အႏွစ္ 20 အတြင္း ဆီထပ္ျဖည့္ရန္ မလုိတဲ့ ေပါင္ 9.9 ဘီလီယံတန္ ေလယာဥ္တင္ သေဘၤာ


By netsetaw
July 25, 2017
အေမရိကန္သမၼ ေဒၚနယ္ထရမ့္ဟာ ေဆာက္လုပ္မႈေတြ အၿပီးသတ္ႏုိင္ခဲ့ၿပီျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္  ေလယာဥ္တင္ သေဘၤာအသစ္ကို ကမာၻကို စတင္မိတ္ဆက္လုိက္ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ အဆုိပါ ေလယာဥ္ တင္ သေဘၤာအသစ္ဟာ တန္ခ်ိန္ 1 သိန္း အေလးခ်ိန္ရွိၿပီး၊ ေပါင္ 9.9 ဘီလီယံကုန္က်ခဲ့ၿပီး၊ အႏွစ္ 20 အတြင္း ဆီထပ္ျဖည့္စရာမလုိပဲ၊ ဆက္တုိက္ခုတ္ေမာင္းႏုိင္ေၾကာင္း၊ သိရပါတယ္။
သေဘၤာႀကီးရဲ႕အမည္မွာ  USS Gerald R Ford ျဖစ္ၿပီး၊ အဆုိပါ သေဘၤာေပၚမွာ သမၼတထရမ့္ ေျပာခဲ့တဲ့ မိန္းခြန္းကေတာ့ ” က်ေနာ္ ဒီသေဘၤာေပၚကုိ သမၼတတစ္ေယာက္ရဲ႕ လုပ္ငန္းတာ၀န္နဲ႔ အညီ ေရာက္လာခဲ့ တာပါ .. ဘုရားသခင္က ေကာင္းခ်ီးေပးၿပီး၊ က်ေနာ္တုိ႔အားလုံး သူမ(သေဘၤာ)နဲ႕အတူ ရြက္လႊင့္တဲ့အခါ လမ္းညႊန္မႈ ေပးသနားပါေစေၾကာင္း ဆုမြန္ေကာင္း ေတာင္းပါတယ္ “လုိ႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။
အဆုိပါ သေဘၤာကို အေမရိကန္၏ 38 ဆက္ေျမာက္ သမၼတ Gerald Rudolph Ford ရဲ႕ အမည္ကုိ ဂုဏ္ျပဳ မွည့္ေခၚထားတာ ျဖစ္ၿပီး၊ ဗာဂ်ီးနီယားျပည္နယ္ဆိပ္ကမ္း ေနာ့ခ္ေဖာ့ခ္မွာ ပထမဆုံး ေရခ်မႈ ျပဳလုပ္ခဲ့တာပါ။ သေဘၤာ ရဲ႕ စပြန္ဆာကေတာ့ ကယ္လြန္ခဲ့ၿပီျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္သမၼတ Ford ရဲ႕ သမီး Susan Ford Bales ျဖစ္ပါ
ထရမ့္က ” ဒီသေဘၤာေပၚရဲ႕အမည္ဟာ သမၼတႀကီး Ford ရဲ႕ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားတဲ့ ဂုဏ္ပုဒ္ရဲ႕ တစ္စိတ္ တေဒသ သာ ျဖစ္ပါတယ္ … က်ေနာ္ ေလးေလးစားစားနဲ႔ ဂုဏ္ယူစြာ ပန္ၾကားရရင္ ေဟာဒီ သေဘၤာႀကီးေပၚက ၀န္ထမ္းေတြ၊ တပ္သားေတြ၊ အရာရွိေတြနဲ႔အတူ သူမကို သက္၀င္လႈပ္ရွားပါေစေၾကာင္း  “လုိ႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။
ထရမ့္က ဆက္လက္ၿပီး “ဒီသေဘၤာဟာ အေမရိကန္သမုိင္းမွာ အႀကီးက်ယ္ဆုံးေတြထဲက တစ္ခုပါဘဲ .. အခုဆုိ ရန္သူေတြက တုန္လႈပ္ေနၿပီဆုိတာ ေသခ်ာပါတယ္ .. “ဟု ေျပားၾကားခဲ့ပါတယ္။ USS Gerald R Ford သေဘၤာကို 2009 ခုႏွစ္မွာ စတင္တည္ေဆာက္ခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး၊ 2015 ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလမွာ ကုန္က်ေငြ ေပါင္ 8 ဘီလီယံနဲ႔ အၿပီးတည္ေဆာက္ႏုိင္မယ္လုိ႔ ကနဦး ခန္႔မွန္းခဲ့ၾကပါတယ္။
Share:

ကမန္မ်ား ေျမယာ စြန္႔လႊတ္ေၾကာင္း အစိုးရ သတင္းစာ ေဖာ္ျပခ်က္ မမွန္ကန္ဟုေျပာ

M-Media
သီဟ




ရမ္းျဗဲ ဒုကၡသည္ စခန္းမွ ရန္ကုန္ျမိဳ႕သို႔ ေျပာင္းေရႊလာရသည့္ ကမန္ တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ၂၀၁၇ ခုနွစ္ ဇူလိုင္လ ၁၅ ရက္ေန႔ ထုတ္ျမန္မာအလင္း သတင္းစာေဖာ္ျပခ်က္မ်ားမွာ လံုးဝ မဟုတ္မမွန္ေၾကာင္း ကမန္တိုင္းရင္းသား လႈမႈကြန္ရက္ ဥကၠ႒ ဦးထြန္းေငြက ၄င္းရဲ႕ လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာမွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
ရမ္းျဗဲျမိဳ႕မွရန္ကုန္ျမိဳ႕သို႔ ေၿပာင္းေရြ႕လာေသာ ကမန္တိုင္းရင္းသားမ်ား ေျမယာ စြန႔္လြတ္ ဟု ျမန္မာ့အလင္းသတင္းစာ တြင္ေဖာ္ျပကာေျမနွင့္ အိမ္ တန္ဘိုးမ်ား  အတြက္ ေလ်ာ္ေႀကးေငြ ေထာက္ပ့ံဟုေဖာ္ျပပါ ရွိပါသည္။
တကယ္ေတာ့ေျမယာစြန္႔လြတ္ျခင္း လံုးဝ မဟုတ္မွန္ပါေႀကာင္းနွင္႔ တရားဝင္ ဂရမ္ ေပါက္ သာသနာ့ပိုင္ေျမေနရာေတြလဲ ရွိပါေႀကာင္း အသိေပးလိုက္ရပါသည္။
၁၃၅မ်ိဳးဝင္ ကမန္တိုင္းရင္းသားမ်ားမွာျမန္မာနိုင္ငံ အတြင္းမည္သည့္ေနရာတြင္ မဆို လြတ္လပ္စြာေနထိုင္ခြင့္ရွိျပီး မူလေဒသသို႔ႀကိဳက္ နွစ္သက္တဲ႔အခ်ိန္တြင္ျပန္နိုင္ ရမည္ သာျဖစ္သည္။
ဘုရင္ခ်ေပးထားေသာ ကမန္လူမ်ိဳးပိုင္ သာသနာ့ေျမေနရာနွင့္ သာသနာ့ အေဆာက္ အဦးကိုအစိုးရမွ တာဝန္ယူတာဝန္ခံ ရမည္သာျဖစ္သည္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ားဖတ္ရန္
ရမ္းျဗဲ ဒုကၡသည္စခန္း မွ ေျပာင္းေရႊ႕လာတဲ့ ကမန္ တိုင္းသားမ်ားအခက္အခဲမ်ား (ရုပ္သံ)
http://www.m-mediagroup.com/news/69523
ရခိုင္မွ ဒုကၡသည္စခန္း သံုးခုကို ပိတ္သိမ္းခဲ့သည့္ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ လြဲေခ်ာ္မႈရွိ
http://www.m-mediagroup.com/news/69349
Share:

လူ႕အခြင့္အေရး မတုိးတက္မခ်င္း ျမန္မာကုိ ဆက္လက္ေစာင့္ၾကည့္မည္ဟု ယန္ဟီးလီေျပာ

ဇူလုိင္ ၂၅၊ ၂၀၁၇
M-Media
– ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဒီမုိကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေန႔ခ်င္းညခ်င္း ျဖစ္လာဖုိ႔ ဘယ္သူကမွ ေမွ်ာ္လင့္မထားေပမယ့္ လူ႕အခြင့္အေရးမွာေတာ့ အမွန္တကယ္ တုိးတက္မႈေတြ ရွိရမယ္လုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အထူးကုိယ္စားလွယ္ ယန္ဟီးလီက မေန႔က OHCHR ကေနတစ္ဆင့္ ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကျငာခ်က္ မွာ ေျပာၾကား ခဲ့ပါ တယ္။
“အရင္အစုိးရက ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ နည္းလမ္းေတြကုိ ဆက္လက္အသံုးျပဳေနတာကုိ ျမင္ရတဲ့အတြက္ စိတ္ပ်က္ရပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ဒီမုိကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းမႈဟာ ေန႔ခ်င္းညခ်င္း ျဖစ္လာမယ္လုိ႔ မေမွ်ာ္လင့္ဖုိ႔ ကၽြန္မ တုိ႔ကုိေျပာ တယ္ရွင့္။ အဲဒီလုိပဲ ကုလရဲ႕ အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္မႈ၊ အထူးေလ့လာေရး လုပ္ငန္းေတြကုိ ေန႔ခ်င္းညခ်င္း ရပ္ပစ္လုိက္မယ္ဆုိၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံက ေမွ်ာ္လင့္မထားဖုိ႔ လုိပါတယ္။ လူ႕အခြင့္အေရးမွာ စစ္မွန္တဲ့ တုိးတက္မႈေတြကို မျမင္ရမခ်င္း ဒီလုိေစာင့္ၾကည့္မႈေတြက ဆက္ရွိသြားမွာပါ” လုိ႔ ယန္းဟီလီက တုန္႔ျပန္ခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာအာဏာပုိင္ေတြဟာ တုိင္းျပည္ရဲ႕ ‘လံုၿခံဳေရးအေျခအေန၊ လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေန ဆုိး၀ါးမႈကုိ ေဘးခ်ိတ္ထားတယ္’ လုိ႔လည္း သူမက ေၾကျငာခ်က္မွာ ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ယန္းဟီးလီဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ မၾကာေသးခင္ကပဲ ၁၂ ရက္ၾကာ လာေရာက္ခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္၊ ေနျပည္ေတာ္၊ ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ကရင္ျပည္နယ္ေတြကုိ သြားေရာက္ကာ လူ႕အခြင့္အေရးအေျခအေနကုိ ေလ့လာခဲ့ ပါတယ္။ သူမဟာ အစုိးရတာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔လည္း ေတြ႕ဆံုခဲ့ပါတယ္။
ရခုိင္ျပည္နယ္က ႐ုိဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြရဲ႕အေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ သူမအေနနဲ႔ စုိးရိမ္မိၿပီး အစုိးရဲ႕ လံုၿခံဳေရးေဆာင္ ရြက္မႈဟာ ရခုိင္ေတြအတြက္သာကမဘဲ မြတ္စလင္လူ႕အဖြဲ႕အစည္းေတြအတြက္လည္း ေဆာင္ရြက္ေပး ရ မယ္လုိ႔ ယန္းဟီလီက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
တုိက္ခုိက္မႈေတြ၊ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔ လက္နက္ကုိင္အုပ္စုေတြရဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ရွိေနၿပီး အရပ္သားေတြဟာ လုိအပ္တဲ့ အေထာက္အပံ့ေတြကုိ မရဘူးလုိ သတင္းေတြထြက္ေနတဲ့ ရွမ္းျပည္နယ္က အေျခအေနေတြအတြက္ တုန္လႈပ္ရတယ္လုိ႔လည္း သူမက ဆုိပါတယ္။
“လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ေတြက သတ္ျဖတ္မႈေတြ၊ ညႇင္းပမ္းမႈေတြ၊ လူသားတံတုိင္းအျဖစ္ အသံုးခ်မႈေတြေတာင္ ရွိတယ္ဆုိတဲ့ သတင္းေတြၾကားရၿပီး ဒီကိစၥေတြကုိ သတင္းပုိ႔ရင္ ေနာက္ထပ္ ညႇင္းပမ္းမႈေတြ ထပ္လုပ္မယ္ဆုိတဲ့ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြရွိေၾကာင္းလည္း ကၽြန္မ သိရပါတယ္”
သူမရဲ႕ ခရီးစဥ္မွာ အစုိးရတာ၀န္ရွိသူေတြက ဟန္႔တားတဲ့လုပ္ရပ္အတြက္ ယန္ဟီးလီက ေ၀ဖန္ခဲ့ၿပီး အထူး စီးပြားေရးဇုန္ ေဆာက္မယ့္ကိစၥအတြက္ လယ္သမားေတြဆီက လယ္ေျမေတြ မတရားသိမ္တဲ့ကိစၥကုိလည္း ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။
အခုခရီးစဥ္မွာ သူမရဲ႕ေတြ႕ရွိမႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလမွာ က်င္းပျပဳလုပ္မယ့္ ကုလအေထြေထြညီလာခံမွာ ယန္းဟီးလီက အစီရင္ခံစာတင္သြင္းဖုိ႔ ရွိေနပါတယ္။
Ref: UN.org
Share:

25 July, 2017

ေဂ်႐ုစလင္ရွိ အလ္-အက္ဆာဗလီႏွင့္ပတ္သက္၍ သိထားရမည့္ အခ်က္ ၅ ခ်က္

 ဇူလုိင္ ၂၄၊ ၂၀၁၇
M-Media

 
ေဂ်႐ုစလင္ၿမိဳ႕ရွိ အလ္-ဟရမ္ အလ္-ရွရွစ္ဖ္

– အစၥေရးက သိမ္းပုိက္ထားတဲ့ ပါလက္စတုိင္းပုိင္နက္ေတြက ပါလက္စတုိင္းျပည္သူေတြနဲ႔ အစၥေရးတ ပ္ဖြဲ႕ေတြအၾကား ဆႏၵျပမႈေတြ၊ ထိပ္တုိက္ေတြ႕ဆံုမႈေတြဟာ အခုရက္ပုိင္းအတြင္းမွာ ခပ္စိပ္စိပ္ ျဖစ္လာခဲ့ပါ တယ္။
ဇူလုိင္လ ၁၄ ရက္ေန႔ ေဂ်႐ုစလင္ၿမိဳ႕ေဟာင္းက အလ္-အက္ဆာဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ အျပင္ဘက္မွာ ပါလက္စတုိင္း ၃ ဦးက အစၥေရးတပ္ဖြဲ႕၀င္ေတြကုိ ေသနတ္နဲ႔ပစ္ခတ္မႈအၿပီး အစၥေရးက ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ ကုိ ပိတ္ပစ္ခဲ့တာေၾကာင့္ ဒီလုိ မၿငိမ္မသက္မႈေတြ ေပၚလာတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ၁၉၆၉ ခုႏွစ္ေနာက္ပုိင္း အလ္-အက္ဆာဗလီ ပထမဆံုး အပိတ္ခံရမႈလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္ပုိင္းမွာ ဗလီကုိ အစၥေရးက ျပန္ဖြင့္ေပးခဲ့ေပမယ့္ ဗလီ၀င္တဲ့ ဂိတ္ေပါက္ေတြမွာ သတၱဳရွာေဖြေရးစက္ေတြ တပ္ဆင္ခဲ့ၿပီး ပါလက္စတုိင္းေတြက သူတုိ႔နဲ႔သက္ဆုိင္တဲ့ အလ္-အက္ဆာဗလီကုိ အစၥေရးရဲ႕ သိမ္းပုိက္လုိတဲ့ လုပ္ရပ္သာျဖစ္တယ္လုိ႔ မွတ္ယူခဲ့ပါတယ္။
အဲဒီေနာက္ ဒီစက္ေတြကုိျဖတ္ကာ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္အတြင္း၀င္ေရာက္ဖုိ႔ ပါလက္စတုိင္းေတြက ျငင္းဆုိ ခဲ့ၿပီး ၿပီး ခဲ့တဲ့ တစ္ပတ္လံုးလံုးမွာ ေန႔စဥ္ဆႏၵျပမႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။
ဇူလုိင္လ ၂၁ ရက္ ေသာၾကာေန႔၀တ္ျပဳအၿပီးမွာ ေထာင္ေသာင္းခ်ီတဲ့ ပါလက္စတုိင္းျပည္သူေတြဟာ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ရဲ႕ ၀င္ေပါက္ေတြအေရွ႕မွာ အႀကီးအက်ယ္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကၿပီး အစၥေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြကလည္း ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ႏွိမ္ႏွင္းခဲ့တာေၾကာင့္ အနည္းဆံုး ပါလက္စတုိင္း ၅ ဦးေသဆံုးခဲ့ကာ ရာေပါင္းမ်ားစြာ ဒဏ္ရာရရွိခဲ့ပါတယ္။
အလ္-အက္ဆာဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ဟာ ပါလက္စတုိင္း-အစၥေရးပဋိပကၡမွာ အဓိကက်တဲ့ အရာ တစ္ခုျဖစ္ေနၿပီး ဒါနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔ သိထားရမယ့္အခ်က္ ၅ ခုရွိပါတယ္။
၁။ ဘာ့ေၾကာင့္ ဒီဗလီက အေရးပါသလဲ
အလ္-အက္ဆာဗလီဆုိတာ မြတ္စလင္ေတြက အလ္-ဟရမ္ အလ္-ရွရွစ္ဖ္လုိ႔ေခၚၿပီး ဂ်ဴးေတြက Temple Mount လုိ႔ေခၚတဲ့ ၃၅ ဧကက်ယ္တဲ့ ပရ၀ုဏ္ထဲမွာတည္ရွိတဲ့ ေငြေရာင္အမုိးခံုးနဲ႔ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီပရ၀ုဏ္ႀကီးဟာ ကုလရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈဆုိင္ရာအဖြဲ႕ ယူနက္စကုိက ကမၻာ့အေမြအႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေဂ်႐ုစလင္ၿမိဳ႕ေဟာင္းမွာ တည္ရွိပါတယ္။ ဒီပရ၀ုဏ္ဟာ တမန္ေတာ္အီဗရာဟင္ကုိ အေျခခံၿပီး ျဖစ္လာတဲ့ ဘာသာတရား ၃ ခုစလံုးအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ ေနရာျဖစ္ပါတယ္။
၁၉၆၇ ခုႏွစ္မွာ အစၥေရးက အေနာက္ဖက္ကမ္း၊ ဂါဇာကမ္းေျမႇာင္နဲ႔ ၿမိဳ႕ေဟာင္းအပါအ၀င္ အေရွ႕ေဂ်႐ုစလင္ တုိ႔ကုိ သိမ္းပုိက္ၿပီးေနာက္ပုိင္း အလ္-ဟရမ္ အလ္-ရွရစ္ဖ္ဟာ ပါလက္စတုိင္းမွာ ထိပ္တုိက္ေတြ႕ မႈအျဖစ္ဆုံးေနရာ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီျပႆနာဟာ အစၥေရးႏုိင္ငံ မဖန္တီးခင္ကတည္းက ရွိေနတာပါ။
၁၉၄၇ ခုႏွစ္မွာ ကုလဟာ အဲဒီအခ်ိန္က ၿဗိတိသွ်လက္ေအာက္မွာရွိေနတဲ့ သမုိင္း၀င္ ပါလက္စတုိင္းေဒသကုိ ဂ်ဴးေတြ – အထူးသျဖင့္ ဥေရာပက ၀င္ေရာက္လာတဲ့ ဂ်ဴးေတြအတြက္ ႏုိင္ငံတစ္ခု၊ ပါလက္စတုိင္းေတြအတြက္ ႏုိင္ငံတစ္ခု ပိုင္းျခားေပးဖုိ႔ စီမံကိန္း ဆြဲခဲ့ပါတယ္။ သမုိင္း၀င္ပါလက္စတုိင္းေဒသရဲ႕ ၅၅ ရာခုိင္ႏႈန္းကုိ ဂ်ဴးေတြက ရမွာျဖစ္ၿပီး က်န္ရွိတဲ့ ၄၅ ရာခုိင္ႏႈန္းကေတာ့ ပါလက္စတုိင္းႏုိင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။
အလ္-အက္ဆာဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ရွိရာ ေဂ်႐ုစလင္ၿမိဳ႕က ကုလရဲ႕ ႀကီးၾကပ္မႈနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာအသုိင္းအ၀ုိင္းရဲ႕ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ ရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကုလဟာ ဒီေနရာကုိ အီဗရာဟမစ္ ဘာသာတရား ၃ ခုစလံုးအတြက္ အထူးအေရးပါတဲ့ေနရာတစ္ခုအျဖစ္ ထိးန္သိမ္းထားဖုိ႔ အာမခံခဲ့ပါတယ္။
အစၥေရးႏုိင္ငံထူေထာင္လုိက္တဲ့ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္မွာ ပထမဆံုး အာရပ္-အစၥေရးစစ္ပြဲ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး အစၥေရးက သမုိင္း၀င္ ပါလက္စတုိင္းေဒသရဲ႕ ၇၈ ရာခုိင္ႏႈန္းကုိ သိမ္းပုိက္ခဲ့ကာ အေနာက္ဖက္ကမ္း၊ အေရွ႕ေဂ်႐ုစလင္နဲ႔ ဂါဇာတုိ႔ကုိ အီဂ်စ္နဲ႔ ေဂ်ာ္ဒန္တုိ႔က ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့ပါတယ္။
အစၥေရးက ပါလက္စတုိင္းပုိင္နက္ကုိ တစ္ျဖည္းျဖည္း က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္မႈဟာ ဒုတိယ အာရပ္-အစၥေရး စစ္ပြဲျဖစ္တဲ့ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္မွာ ျမင့္တက္လာခဲ့ၿပီး အေရွ႕ေဂ်႐ုစလင္ကုိပါ သိမ္းယူလုိက္ပါတယ္။ ေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့ တစ္ျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ၿမိဳ႕ေဟာင္းနဲ႔ အလ္-အက္ဆာဗလီအပါအ၀င္ ေဂ်႐ုစလင္ကို သူ႕ပုိင္နက္ထဲ တရားမ၀င္ သြတ္သြင္းခဲ့ပါတယ္။
ၿမိဳ႕ေဟာင္းအပါအ၀င္ အေရွ႕ေဂ်႐ုစလင္ကုိ အစၥေရးရဲ႕ တရားမ၀င္ထိန္းခ်ဳပ္ထားမႈဟာ ႏုိင္ငံတကာဥပေဒ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားကုိ ခ်ိဳးေဖာက္မႈျဖစ္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာက အသိမ္းပုိက္ခံထားရတဲ့ ပါလက္စတုိင္းပိုင္နက္ေတြမွာ အစၥေရးရဲ႕ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ မတည္ရဘူးလုိ႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။
ေနာက္ပုိင္းႏွစ္ေတြမွာေတာ့ အစၥေရးအစုိးရဟာ ၿမိဳ႕ေဟာင္းနဲ႔ အေရွ႕ေဂ်႐ုစလင္တစ္ခုလံုးကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ဖုိ႔၊ ဂ်ဴးဇာတ္ သြင္းဖုိ႔ ပုိမိုလုပ္ေဆာင္လာခဲ့ၿပီး ၁၉၈၀ ခုႏွစ္မွာ ေဂ်႐ုစလင္ဟာ အစၥေရးရဲ႕ ‘ျပည့္စံုေပါင္းစည္းတဲ့’ ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္ ေၾကျငာတဲ့ ဥပေဒတစ္ခုကုိ အတည္ျပဳခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ႏုိင္ငံတကာဥပေဒကုိ ခ်ိဳးေဖာက္တာ လည္း ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီေန႔အခ်ိန္မွာ ေဂ်႐ုစလင္ဟာ အစၥေရးပုိင္ျဖစ္တယ္ဆုိၿပီး ကမၻာေပၚက ဘယ္ႏုိင္ငံကမွ လက္မခံသလုိ၊ ေဂ်႐ုစလင္ရဲ႕ ပထ၀ီအေနထား၊ လူမႈအသုိက္အ၀န္း ေျပာင္းလဲသြားဖုိ႔ အစၥေရးရဲ႕ ဘယ္လုပ္ရပ္ကုိမွ ေထာက္ခံျခင္း မရွိပါဘူး။
ေဂ်႐ုစလင္က ပါလက္စတုိင္း ၄ သိန္းေလာက္ဟာ သူတုိ႔ အဲဒီမွာေမြးေပမယ့္ ႏုိင္ငံသားမရဘဲ အၿမဲတမ္းေနထုိင္ ခြင့္လက္မွတ္သာ ရရွိထားၿပီး၊ ဂ်ဴးေတြကေတာ့ ႏုိင္ငံသား ရရွိထားပါတယ္။ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္ကတည္းက အစၥေရးဟာ အၿမဲတမ္းေနထုိင္ခြင့္ကုိ ထိန္းသိမ္းဖုိ႔ ခက္ခဲတဲ့အေျခအေနမ်ိဳးေတြ ဖန္တီးၿပီး ေဂ်႐ုစလင္က ပါလက္စတုိင္းေတြ ကို လူမသိ၊ သူမသိ ေမာင္းထုတ္ခဲ့ပါတယ္။
ေနာက္ၿပီး အေရွ႕ေဂ်႐ုစလင္မွာ ဂ်ဴးသီးသန္႔ တရားမ၀င္အိမ္ယာ အနည္းဆံုး ၁၂ ခုေလာက္ကုိ အစၥေရးက ေဆာက္လုပ္ထားၿပီး ဂ်ဴး ၂ သိန္းေလာက္ ေနထုိင္ေနၾကပါတယ္။ ပါလက္စတုိင္းေတြကုိေတာ့ အိမ္ယာ ေဆာက္လုပ္ခြင့္ခ်မေပးတာ၊ တရားမ၀င္ေဆာက္တယ္ဆုိတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ အိမ္ေတြကုိ ၿဖိဳခ်တာေတြ ျပဳလုပ္ေန ပါတယ္။
၂။ အလ္-ဟရမ္ အလ္-ရွရွစ္၏ ဘာသာေရးအရ အေရးပါမႈ
မြတ္စလင္ေတြက အလ္-ဟရမ္ အလ္-ရွရွစ္ဖ္ဟာ အစၥလာမ္မွာ တတိယအထြဋ္ျမတ္ဆံုး ေနရာအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားၿပီး ၇ ရာစုက ေဆာက္လုပ္ထားတဲ့ အလ္-အက္ဆာ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္နဲ႔ Dome of the Rock အေဆာက္အဦးကေန တမန္ေတာ္မုဟမၼဒ္ဟာ ေကာင္းကင္ခရီး ႂကြသြားတယ္လုိ႔ ယံုၾကည္ထားၾက ပါတယ္။
ဂ်ဴးေတြကေတာ့ သမၼာက်မ္းမွာေဖာ္ျပထားတဲ့ ဂ်ဴးဘုရားေက်ာင္းေတြ တစ္ခ်ိန္က အဲဒီမွာရွိခဲ့တယ္လုိ႔ ယုံၾကည္ထားၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အစၥေရးဥပေဒနဲ႔ ဂ်ဴးဘာသာေရးဥပေဒအရ ဒီေနရာဟာ ေျခခ်လုိ႔ မရေလာက္ေအာင္ ျမင့္ျမတ္တာေၾကင့္ ဂ်ဴးေတြအေနနဲ႔ ဒီပရ၀ုဏ္အတြင္းကုိ ၀င္ေရာက္ဆုေတာင္းခြင့္မရွိဘူးလုိ႔ သတ္မွတ္ထားပါ တယ္။
ဒီပရဝုဏ္က Western Wall နံရံကုိ ဂ်ဴးေတြက Second Temple ဂ်ဴးဘုရားေက်ာင္းရဲ႕ အႂကြင္းအက်န္ျဖစ္ တယ္လုိ႔ မွတ္ယူၿပီး၊ မြတ္စလင္ေတြက တမန္ေတာ္မုဟမၼဒ္ ေကာင္းကင္ခရီးသြားတဲ့အခ်ိန္ စီးနင္းတဲ့ ‘ဘုိရက္ျမင္းပ်ံ’ ကုိ အဲဒီနံရံမွာ ခ်ည္ခဲ့တယ္လုိ႔ ယံုၾကည္ေနပါတယ္။
၃။ လက္ရွိအေနအထား
၁၉၆၇ ခုႏွစ္ကတည္းက ဒီပရဝုဏ္အတြင္းပုိင္းကုိ မြတ္စလင္ေဂါပကအဖြဲ႕က စီမံထိန္းခ်ဳပ္ၿပီး၊ အျပင္ပုိင္းလံုၿခံဳေရး ကုိ အစၥေရးက စီမံဖုိ႔ ေဂ်ာ္ဒန္နဲ႔ အစၥေရးအၾကား သေဘာတူထားခဲ့ၾကပါတယ္။ လည္ပတ္ခြင့္ျပဳတဲ့အခ်ိန္မွာ မြတ္စလင္မဟုတ္သူေတြ ဒီအထဲကုိ ၀င္ခြင့္ရေပမယ့္ ၀တ္ျပဳခြင့္မရွိပါဘူး။
ဒါေပမယ့္ Temple Mount Faithful နဲ႔ Temple Institute တုိ႔လုိ႔ ဂ်ဴးအဖြဲ႕ေတြ႕ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေတြ ေပၚေပါက္လာခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ သူတုိ႔ေတြဟာ ဂ်ဴးေတြ ဒီပရ၀ုဏ္ထဲ ၀င္ေရာက္ခြင့္ပိတ္ပင္တဲ့ အစၥေရးအစုိးရကုိ ျပႆနာရွာလာၿပီး ဒီပရ၀ုဏ္ထဲမွာ ဂ်ဴးဘုရားေက်ာင္းတစ္ခု ေဆာက္လုပ္ဖုိ႔အထိ လုပ္လာၾကပါတယ္။
အစၥေရးအစုိးရက လက္ရွိအေနအထားကုိ ထိန္းသိမ္းထားလုိတဲ့ဆႏၵမ်ိဳး ရွိတယ္လုိ႔ ေျပာထားေပမယ့္ ဒီအုပ္စုေတြ ကုိ ေငြေၾကးေထာက္ပ့ံကူညီေနသူေတြက အစၥေရးအစုိးရအဖြဲ႕၀င္ေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္။
အခုလက္ရွိမွာေတာ့ ပါလက္စတုိင္းစတုိင္းပုိင္နက္ထဲက အစၥေရးရဲ႕ တရားမ၀င္အိမ္ယာေတြမွာေနထုိင္တဲ့ ဂ်ဴးေတြကုိ အစၥေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြက လံုၿခံဳေရးေပးကာ ရာနီခ်ီတဲ့အသုတ္လုိက္ အလ္-အက္ဆာ ပရ၀ုဏ္ထဲကုိ ပံုမွန္၀င္ေရာက္ခြင့္ ေပးေနၿပီး ပါလက္စတုိင္းေတြက သူတုိ႔ရဲ႕အေမြအႏွစ္ကုိ အစၥေရးက သိမ္းယူေတာ့မယ္ဆုိတဲ့ စုိးရိမ္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။
၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ Temple Mount Faithful အဖြဲ႕က သူတုိ႔ရဲ႕ Third Temple ဘုရားေက်ာင္းအတြက္ Dome of the Rock မွာ အုတ္ျမစ္ခ်တာ့မယ္လုိ႔ ေၾကျငာခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ပါလက္စတုိင္းေတြရဲ႕ ဆႏၵျပမႈေတြ ေပၚထြက္လာခဲ့ၿပီး အစၥေရးရဲတပ္ဖြဲ႕လက္ခ်က္ေၾကာင့္ ပါလက္စတုိင္းျပည္သူ ၂၀ ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
၂၀၀၀ ခုႏွစ္မွာ အစၥေရးႏုိင္ငံေရးသမား ေအရီယဲလ္ရွာရြန္ဟာ ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္ ၁၀၀၀ ေလာက္ၿခံရံကာ အလ္-ဟရမ္ အလ္-ရွရွစ္ ပရ၀ုဏ္ထဲ ၀င္ေရာက္ခဲ့ၿပီး အစၥေရးရဲ႕ သိမ္းပုိက္လုိတဲ့ဆႏၵကုိ တမင္ေဖာ္ျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက အစၥေရး၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အီဟြတ္ဘာရက္နဲ႔ ပါလက္စတုိင္းေခါင္းေဆာင္ ရာဇာ အာရာဖတ္တုိ႔အၾကား ေဂ်႐ုစလင္ကုိ ဘယ္လုိမွ်ေ၀ယူမလဲဆုိတာ အပါအ၀င္ ေဆြးေႏြးမႈေတြ ျပဳလုပ္ေနတဲ့အခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။ ရွာရြန္ရဲ႕ ဒီလုိ ၀င္ေရာက္မႈေၾကာင့္ Second Intifada လုိ႔ေခၚတဲ့ ပါလက္စတုိင္းတုိ႔ရဲ႕ ဒုတိယေျမာက္အံုႂကြမႈ ေပၚေပါက္လာခဲ့ၿပီး ပါလက္စတုိင္း ၃၀၀၀ ေက်ာ္နဲ႔ အစၥေရး ၁၀၀၀ ခန္႔ ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
အခုႏွစ္ေမလမွာေတာ့ အစၥေရးကက္ဘိနက္အဖြဲ႕ဟာ အပတ္စဥ္အစည္းအေ၀းကုိ အလ္-အက္ဆာဗလီရဲ႕ ေျမေအာက္လႈိဏ္ေခါင္းေတြမွာ လုပ္ခဲ့ၿပီး အေရွ႕ေဂ်႐ုစလင္ကုိ အစၥေရးက သိမ္းပုိက္မႈ ႏွစ္ ၅၀ ျပည့္တဲ့အခ်ိန္ ေဂ်႐ုစလင္လြတ္ေျမာက္မႈနဲ႔ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းမႈအထိမ္းအျဖစ္ လုပ္ခဲ့တာလုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ဒီလုပ္ရပ္ကလည္း ပါလက္စတုိင္းေတြကုိ ေဒါသတြက္ေစခဲ့ပါတယ္။
အလ္-ဟရမ္ အလ္-ရွရွစ္ ပရ၀ုဏ္အတြင္း ပါလက္စတုိင္းေတြ ၀င္ေရာက္မႈကုိ အစၥေရးက နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ ကန္႔သတ္ခဲ့ၿပီး အေနာက္ဖက္ကမ္းက ပါလက္စတုိင္းေတြ အစၥေရးထဲကုိ ၀င္မလာေအာင္ ရည္ရြယ္တဲ့ နယ္ျခားတံတုိင္းတည္ေဆာက္မႈလည္း ဒီလုပ္ရပ္ထဲမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။ အဲဒီတံတုိင္းကုိ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ေလာက္ကတည္းက ေဆာက္လုပ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
အေနာက္ဖက္ကမ္းက ပါလက္စတုိင္း ၃ သန္းေလာက္ကုိ ေသာၾကာေန႔၀တ္ျပဳမႈအတြက္ ေဂ်႐ုစလင္ကုိ ၀င္ေရာက္ဖုိ႔ အသက္အကန္႔အသတ္နဲ႔သာ ခြင့္ျပဳၿပီး၊ တစ္ျခားလူေတြကုိေတာ့ အစၥေရးအာဏာပုိင္ေတြဆီက ေလွ်ာက္ရခက္တဲ့ ပါမစ္နဲ႔သာ ၀င္ခြင့္ျပဳပါတယ္။ အဲဒီကန္႔သတ္မႈေတြေၾကာင့္ အေနာက္ဖက္ကမ္းနဲ႔ ေဂ်႐ုစလ
င္ၾကားက စစ္ေဆးေရးဂိတ္ေတြမွာ လူေတြႀကိတ္ႀကိတ္တုိးကာ တင္းမာမႈေတြ ဆုိးဆုိး၀ါး၀ါး ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ေဂ်႐ုစလင္မွာ ၀တ္ျပဳဖုိ႔အတြက္ ေထာင္ေသာင္းခ်ီတဲ့ ပါလက္စတုိင္းေတြဟာ အဲဒီ စစ္ေဆးေရးဂိတ္ေတြမွာ အစစ္ေဆးခံၾကရပါတယ္။
အခုေနာက္ဆံုးျပဳလုပ္တဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြမွာ ဒီပရ၀ုဏ္ရဲ႕၀င္ေပါက္မွာ သတၱဳရွာေဖြေရးစက္ေတြ တပ္ဆင္တာလည္းပါ၀င္ၿပီး ပါလက္စတုိင္းေတြက ဒီလုပ္ရပ္ဟာ ဒီေနရာကို ပုိမိုထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ဖုိ႔ အစၥေရးရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းမႈလုိ႔ ႐ႈျမင္ၾကပါတယ္။ ကၽြမ္းက်င္သူေတြကေတာ့ ဒါဟာ လြတ္လပ္စြာ ၀တ္ျပဳခြင့္ကုိ ခ်ိဳးေဖာက္တာ၊ ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒအရ ကာကြယ္ထားမႈကုိ ခ်ိဳးေဖာက္တာသာျဖစ္တယ္လုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
ပါလက္စတုိင္းသမၼတ မဟ္မူးဒ္အဘတ္စ္က အစၥေရးရဲ႕လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ အလ္-အက္ဆာဗလီတစ္၀ုိက္ တင္းမာမႈေတြ ျမင့္တက္ေနတဲ့အတြက္ အစၥေရးနဲ႔ အဆက္အသြယ္အားလံုး ျဖတ္ေတာက္တယ္လုိ႔ မၾကာေသးခင္ကပဲ ေၾကျငာခဲ့ၿပီး အစၥေရးကလုပ္ထားတဲ့ လံုၿခံဳေရးဆုိင္ရာ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြ မဖယ္ရွားသမွ် အဆက္အသြယ္လုပ္မွာမဟုတ္ဘူးလုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
၄။ လက္တေလာ တင္းမာမႈမ်ား၄။ လက္တေလာ တင္းမာမႈမ်ား
အလ္-အက္ဆာ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္တစ္၀ုိက္ တင္းမာမႈေတြဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္ေလာက္ကတည္းက ျဖစ္ေနခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ ဂ်ဴးေတြက သူတုိ႔ရဲ႕ပြဲေတာ္ က်င္းပဖုိ႔အတြက္ ဗလီပရ၀ုဏ္ထဲ ၀င္ေရာက္ဖုိ႔ ႀကိဳးစာတာေၾကာင့္ ထိပ္တုိက္ေတြ႕ဆံုမႈေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ေနာက္တစ္ႏွစ္အၾကာ ၂၀၁၆ ခုွစ္မွာလည္း တရားမ၀င္အေျခခ်အိမ္ယာေတြမွာ ေနထုိင္တဲ့ ဂ်ဴးေတြက အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္တုိ႔ရဲ႕ ရမ္ဇာန္ဥပုသ္လ ေနာက္ဆံုး ၁၀ ရက္မွာ ဒီဗလီထဲကုိ အုပ္စုလုိက္ ၀င္ေရာက္ခဲ့ တာေၾကာင့္ ဆႏၵျပမႈေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။ ထိပ္တုိက္ေတြ႕ဆံုမႈအမ်ားစုဟာ ဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ရဲ႕ လက္ရွိအေနအထားကုိ ဆန္႔က်င္ၿပီး ဂ်ဴးေတြက ဒီပရ၀ုဏ္အတြင္းမွာ ၀တ္ျပဳဖုိ႔ ႀကိဳးစားတာေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အသက္ ၅၀ ေအာက္ ပါလက္စတုိင္းေတြကုိ ဒီပရ၀ုဏ္အတြင္း ၀င္ေရာက္ခြင့္ ပိတ္ပင္တာအျပင္ အစၥေရးက ေဆာင္ရြက္တဲ့ကိစၥေတြကုိ မေက်နပ္တာေၾကာင့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ပတ္အတြင္းမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ပါလက္စတုိင္းေတြရဲ႕ ဆႏၵျပမႈေတြကုိ အစၥေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြက က်ည္အစစ္ေတြ၊ မ်က္ရည္ယိုဗံုးေတြ၊ ရာဘာအုပ္ထားတဲ့ စတီးက်ည္ဆံေတြနဲ႔ ပစ္ခတ္ခဲ့ပါတယ္။
လက္တေလာ ျပႆနာေတြေၾကာင့္ အစၥေရးဟာ ဒီပရ၀ုဏ္တစ္၀ိုက္မွာ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ေပါင္း ၃၀၀၀ ေလာက္ တပ္ျဖန္႔ခ်ထားခဲ့ပါတယ္။
၅။ အျခားအေၾကာင္းအရင္း
အလ္-အက္ဆာဟာ ပါလက္စတုိင္းက ေနရာေသးေသးေလးတစ္ခုျဖစ္ေပမယ့္ အစၥေရးနဲ႔ ပါလက္စတုိင္းအၾကား ျပႆနာရဲ႕ အဓိကအစိတ္အပုိင္း ျဖစ္ေနပါတယ္။
ဒီဗလီ၀တ္ေက်ာင္းေတာ္ဟာ မြတ္စလင္ေတြအတြက္သာ အေရးပါေပမယ့္ ပါလက္စတုိင္း ခရစ္ယာန္ေတြ ကလည္းအစၥေရးရဲ႕ က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပုိက္မႈကုိ ဆန္႔က်င္ၾကၿပီး ေသာၾကာေန႔က Lion ဂိတ္ေပါက္၀မွာျပဳလုပ္တဲ့ မြတ္စလင္ေတြရဲ႕၀တ္ျပဳမႈမွာ ပါလက္စတုိင္း ခရစ္ယာန္ေတြ ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။
“အလ္-ဟရမ္ အလ္-ရွရစ္ဖ္ ျပႆနာဟာ အထင္ကရျဖစ္ၿပီး ေဂ်႐ုစလင္မွာ ပါလက္စတုိင္းေတြ ေန႔စဥ္လုိလုိ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ တရားမဲ့မႈေတြ၊ ဖိႏွိပ္မႈေတြကုိ မီးထုိးေပးတဲ့အရာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒါဟာ ေဒါသေတြ၊ အံုႂကြမႈေတြ အဆက္မျပတ္ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းပါ” လုိ႔ ပါလက္စတုိင္း ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးရဲ႕ အႀကံေပးေဟာင္း ယာရာ ဂ်ာလာဂ်ဲလ္က ဆုိပါတယ္။
လတ္တေလာ အလ္-အက္ဆာမွာျဖစ္ေနတဲ့ ျပႆနာေတြက အေနာက္ဖက္ကမ္းနဲ႔ ဂါဇာတုိ႔မွာလည္း ဆႏၵျပမႈေတြ၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကုိ ျဖစ္ေစပါတယ္။
ဒီပရ၀ုဏ္အတြင္း ပါလက္စတုိင္းေတြ ၀င္ေရာက္ခြင့္ကုိ ပုိမုိကန္႔သတ္လာတာ၊ ဂ်ဴးဘာသာေရးအုပ္စုေတြက ဒီေနရာမွာ ဂ်ဴးေတြ၀တ္ျပဳခြင့္ရဖုိ႔ ေတာင္းလာတာေတြေၾကာင့္ ပါလက္စတုိင္းေတြက ဒီေနရာႀကီး ပုိင္းျခားခံ ရမလားဆုိတဲ့ စုိးရိမ္စိတ္ေတြ ရွိေနပါတယ္။
အလ္-အက္ဆာဗလီရဲ႕ ေဂါပကအဖြဲ႕က အစၥေရးအေနနဲ႔ ဒီလုိကန္႔သတ္မႈေတြ တုိးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ထားတာကုိ မဖယ္ရွားဘူးဆုိရင္ေတာ့ ျပႆနာေတြက ပုိၿပီးဆုိးလာလိမ့္မယ္လုိ႔ ဗုဒၶဟူးေန႔မွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
Ref: Aljazeera
Share:

ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားအတြက္ လုံျခဳံသည့္နယ္ေျမတစ္ခု တည္ေထာင္ၿပီး အိႏၵိယ၊ တ႐ုတ္ႏွင့္ အာဆီယံနိုင္ငံ ေစာင့္ၾကည့္ရန္ လိုအပ္ဟု ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးေျပာ

Posted on February 09, 2019   အိႏၵိယဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မိုဒီႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး မိုမန္တို႔ ေဖေဖာ္ဝါရီလ (၇)...

Blog Archive

Theme Support

Need our help to upload or customize this blogger template? Contact me with details about the theme customization you need.